భారతదేశం పడమర దిక్కున, అరేబియా సముద్రానికి అంచున, శ్రీకృష్ణుని పాదముద్రలు గాలిలోనూ, అలలలోనూ ప్రతిధ్వనించే పవిత్రక్షేత్రమే ద్వారక. ఈ నిత్యదివ్య పట్టణంలో వెలసి ఉన్న అష్టమ జ్యోతిర్లింగం నాగేశ్వరుడు. “నాగాలు కాపాడే జ్యోతిర్లింగం” అనే అర్థంతో ప్రసిద్ధి పొందిన ఈ క్షేత్రం, భక్తుని లోపల నిద్రిస్తున్న భయం, విషం, అనిశ్చితిని తొలగించి ఆత్మవిశ్వాసాన్ని వెలిగించే శక్తిని కలిగి ఉంది.
ఈ క్షేత్రం వెనుక పౌరాణిక కథలో ఒక లోతైన ఆధ్యాత్మిక సంకేతం దాగి ఉంది. సుప్రభావతి అనే ఒక భక్తురాలు తన భర్త దారుక అనే రాక్షసుడు నాగాధిపతుల శక్తితో భయంకరుడై అన్ని దిక్కులలో ఆతంకం సృష్టించగా, శరణాగతిగా మహాదేవుని ప్రార్థించింది. ఆమె భక్తి స్పర్శకు స్పందించిన శివుడు స్వయంగా లింగరూపంలో ప్రత్యక్షమై దారుకుడి అహంకారాన్ని నాశనం చేశాడు. అదే నైఘేశ్వర (నాగేశ్వర) లింగావతారం.
ఈ కథ మనకు ఒక శాశ్వత సందేశాన్ని ఇస్తుంది:
విషం బయట కాదు — మనసులోని ద్వేషమే నిజమైన విషం.
శివచింతన, శివభక్తి ఆ విషాన్ని శాంతిగా మార్చగల ఔషధం.
నాగేశ్వరుని ఆలయం చాలా సుస్పష్టమైన శిల్పకళతో వెలసి ఉన్నా, ఇక్కడ ప్రధాన ఆకర్షణ దేవుని ఆవిర్భావ శక్తి. ఇక్కడి శివలింగం కొద్దిగా వంగినట్టుగా కనిపించడం భక్తులకు ఒక తాత్పర్యాన్ని చేరుస్తుంది —శివుడు తన భక్తుని వైపు ఎల్లప్పుడూ నమ్రంగా వంగి ఉంటాడు, భక్తి ముందు శివుడే వినమ్రుడు.
ఈ క్షేత్రం సముద్రతీరంలో ఉండటంతో, సముద్ర గర్జన శివనాదంలా వినిపిస్తుంది. ప్రతి అల, ప్రతి గాలి శ్వాస “ఓం నమః శివాయ” అంటూ మనసులో మౌనంగా జపం చేస్తుంది. ఇక్కడి దర్శనం మంచి, చెడు, హాని, బాధ అన్నింటినీ మనసులోంచి దించేసి శాంతితో నింపుతుంది.
రామేశ్వరం మనకు శరణాగతిని బోధిస్తే, నాగేశ్వరుడు మనస్సుకు ధైర్యాన్ని ఇస్తాడు.జీవితంలో ఎన్ని సంశయాలు, ప్రమాదాలు, అనిశ్చితులు వచ్చినా —శివస్మరణం మన జ్ఞానాన్ని పాముల విషంలా కాటు పెట్టే భయాల నుంచి కాపాడుతుంది.
స్తోత్రాలు
(1)
ఓం శర్వే భవానీ శంకర ద్వారకాధీశ్వరో హరః |
నాగేశ్వరేశ్వరో దేవో భక్తానాం భయనాశనః ||
(ద్వారకాధీశుని రూపంలో వెలసిన మహాదేవుడు భక్తుల భయాలను నశింపజేస్తాడు.)
(2)
నాగేశ్వరాయ నమో నిత్యం నాగకేశర నిర్మల |
భక్తాభీష్టప్రదాతా చ భవబంధ విమోచక ||
(ఓ నాగేశ్వరా! నిత్యం పావనుడవైన నీకు నమస్కారం — భక్తుల అభీష్టాలను నెరవేర్చే, భవబంధాల నుంచి విముక్తి ఇచ్చే దేవా!)
జీవితం ఎప్పుడూ సాఫీగా ఉండకపోయినా, ధైర్యంగా శివుని నమ్ముకుని ముందుకు నడిస్తే ప్రతి విషం అమృతమవుతుంది.”
అందుకే, శివుడి స్మరణం భయాన్ని ధైర్యంగా, అహంకారాన్ని వినమ్రతగా మార్చే సాధన.మనసు శాంతితో నిండినప్పుడు —
నాగేశ్వరుడు మన హృదయంలోనే నిత్యంగా ప్రత్యక్షమవుతాడు.
(డా: సి.హెచ్. ప్రతాప్)
