భారతదేశం ఆధ్యాత్మికతకు ప్రాచీన సంస్కృతికి నిలయం. దేశవ్యాప్తంగా ఎన్నో పురాతన ఆలయాలు ఉన్నప్పటికీ ఆంధ్రప్రదేశ్లోని తిరుపతి జిల్లా ఏర్పేడు మండలంలోని గుడిమల్లం గ్రామంలో వెలసిన శ్రీ పరశురామేశ్వర స్వామి ఆలయం ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన శివాలయంగా చరిత్రకారులచే గుర్తించబడింది. ఈ ఆలయం సుమారు రెండు వేల మూడు వందల నుండి రెండు వేల ఆరు వందల ఏళ్ల నాటిదని పురావస్తు శాఖ ఆధారాల ద్వారా తెలుస్తోంది. ఈ క్షేత్రంలోని శివలింగం సామాన్య శివాలయాల్లో కనిపించే లింగాల వలె ఉండదు. ఇది అత్యంత విశిష్టమైన సహజసిద్ధమైన మానవ రూప ఆకృతిని కలిగి ఉంటుంది. ఐదు అడుగుల ఎత్తు ఒక అడుగు వెడల్పు ఉన్న ఈ శివలింగంపై వేటగాని రూపంలో ఉన్న శివుడు స్పష్టంగా కనిపిస్తాడు. ఆయన కుడి చేతిలో గొర్రెపిల్లను ఎడమ చేతిలో ఒక పాత్రను ధరించి ఎడమ భుజంపై గండ్ర గొడ్డలిని ఉంచుకుని ఒక యక్షుని భుజాలపై నిలబడినట్లుగా చెక్కబడి ఉంటుంది. ఈ రూపం శివుడు ప్రకృతితో వేదకాలపు సంప్రదాయాలతో ఎలా మమేకమై ఉన్నాడో తెలియజేస్తుంది. స్థల పురాణం ప్రకారం పరశురాముడు తన తల్లిని వధించిన పాప పరిహారం కోసం ఇక్కడి స్వర్ణముఖి నదీ తీరంలో తపస్సు చేశాడు. శివుడు ప్రత్యక్షమై అతనికి పాప విముక్తి కలిగించాడు. అందుకే ఇక్కడి స్వామిని పరశురామేశ్వరుడిగా పిలుస్తారు. ఈ ఆలయం గర్భగుడి గజపృష్ఠ ఆకారంలో ఉండటం మరో ప్రత్యేకత. పల్లవులు చోళులు విజయనగర రాజుల పాలనలో ఈ ఆలయం ఎంతో అభివృద్ధి చెందింది. ఈ శిల్ప శైలి శాతవాహనుల కాలపు కళా వైభవాన్ని గుర్తుకు తెస్తుంది. ఇక్కడి లింగం పైభాగంలో ఉన్న రుద్రుని రూపం అత్యంత సహజంగా ఉండటమే కాకుండా ప్రాచీన శిల్పుల నైపుణ్యాన్ని చాటి చెబుతుంది. శివుని జటాజూటం యజ్ఞోపవీతం ఆభరణాలు చాలా స్పష్టంగా చెక్కబడ్డాయి. ఇది కేవలం భక్తి కేంద్రం మాత్రమే కాకుండా చరిత్ర పరిశోధకులకు ఒక గొప్ప గని వంటిది.
వందే శంభుముమాపతిం సురగురుం వందే జగత్కారణం
వందే పన్నగభూషణం మృగధరం వందే పశూనాం పతిమ్
వందే సూర్యశశాంకవహ్నినయనం వందే ముకుందప్రియమ్
వందే భక్తజనాశ్రయం చ వరదం వందే శివం శంకరమ్
ఉమాదేవి భర్త దేవతలకు గురువు లోకానికి కారణమైనవాడు సర్పాలను ఆభరణాలుగా ధరించినవాడు మృగాన్ని ధరించినవాడు సకల జీవులకు ప్రభువైన శివునికి నమస్కారం. ప్రతి అరవై ఏళ్లకోసారి స్వర్ణముఖి నది నీరు గర్భగుడిలోకి వచ్చి స్వామివారి పాదాలను తాకడం ఇక్కడి అంతుచిక్కని అద్భుతం. రెండు వేల ఐదువ సంవత్సరంలో కూడా ఇలాగే జరిగింది. గుడిమల్లం కేవలం ఒక దేవాలయం మాత్రమే కాదు అది భారతీయ శిల్పకళా వైభవానికి వేల ఏళ్ల నాటి సనాతన ధర్మానికి సజీవ సాక్ష్యం. నిరంతరాయంగా పూజలు అందుకుంటున్న అత్యంత ప్రాచీన శివలింగంగా ఇది ప్రపంచ ఆధ్యాత్మిక పటంలో తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది. ఆలయ ప్రాంగణంలో లభించిన శాసనాలు ఈ ప్రాంతపు సామాజిక ఆర్థిక స్థితిగతులను వివరిస్తాయి. చరిత్రకారులు ఆనంద కుమారస్వామి వంటి వారు ఈ లింగాన్ని అత్యంత ప్రాచీనమైనదిగా ధ్రువీకరించారు. గర్భగుడి నేలమట్టం కంటే తక్కువ ఎత్తులో ఉండటం వల్ల నది ప్రవాహం పెరిగినప్పుడు నీరు నేరుగా స్వామివారిని అభిషేకిస్తుంది. ఇది ప్రకృతికి దైవత్వానికి మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. భక్తులు ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించడం వల్ల మానసిక ప్రశాంతత పొందుతారు. ప్రాచీన కాలంలో ఈ ప్రాంతం ఒక ప్రముఖ విద్యా కేంద్రంగా కూడా విరాజిల్లినట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి. శిల్పకళా చాతుర్యానికి ఆధ్యాత్మికతకు తార్కాణంగా నిలిచే ఈ ఆలయం సనాతన హిందూ ధర్మ వైశిష్ట్యాన్ని చాటిచెబుతోంది.
త్రయంబకం యజామహే సుగంధిం పుష్టివర్ధనమ్
ఉర్వారుకమివ బంధనాన్మృత్యోర్ముక్షీయ మామృతాత్
మూడు నేత్రాలు కలిగిన సుగంధ భరితుడైన సర్వ జీవులను పోషించే పరమశివుడిని ఆరాధిస్తున్నాము. పండిన దోసకాయ ఏ విధంగా తొడిమ నుండి సులభంగా విడిపోతుందో అలాగే మృత్యువు నుండి విడిపించి మోక్షాన్ని ప్రసాదించమని వేడుకుంటున్నాము.
ప్రపంచంలోని ఈ అరుదైన శివ స్వరూపాన్ని దర్శించడం ప్రతి శివ భక్తుడికి ఒక మహద్భాగ్యం. ఈ క్షేత్రం కేవలం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలకే కాకుండా యావత్ ప్రపంచానికి ఒక అపురూప కట్టడం. ఇక్కడి శాంతియుత వాతావరణం భక్తులను ఆధ్యాత్మిక లోకంలోకి తీసుకెళ్తుంది. ప్రతి సంవత్సరం మహాశివరాత్రి పర్వదినాన వేలాదిమంది భక్తులు తరలివచ్చి స్వామివారిని దర్శించుకుంటారు. భారతీయ సంస్కృతిలో భాగమైన ఇటువంటి ప్రాచీన ఆలయాలను సంరక్షించుకోవడం అందరి బాధ్యత. పురాతన వైభవాన్ని చాటే ఈ క్షేత్రం తరతరాలకు స్ఫూర్తిదాయకం. శివలింగంపై ఉన్న రూపం ఒక గిరిజన వేటగాడి వలె ఉండటం ద్వారా దేవుడు అందరికీ అందుబాటులో ఉంటాడని సమానత్వ సందేశాన్ని ఇస్తుంది. గుడిమల్లం ప్రాశస్త్యం నేటికీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆధ్యాత్మిక పరిశోధనలకు మూలబిందువుగా నిలుస్తోంది.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
