సోమేశ్వర స్వామి (సోమారామం , భీమవరం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా)
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, భీమవరంలో కొలువై ఉన్న పుణ్యక్షేత్రం సోమారామం. పంచారామ క్షేత్రాలలో ఒకటైన ఈ ఆలయంలో స్వామివారు సోమేశ్వర స్వామిగా భక్తుల పూజలు అందుకుంటున్నారు. ఈ క్షేత్రం క్షీర నది తీరాన వెలసి, అత్యంత ప్రశాంతమైన, పవిత్రమైన వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంది.
ఈ క్షేత్రానికి సోమారామం అనే పేరు రావడానికి ముఖ్య కారణం చంద్రుడు (సోముడు). దక్షుడి శాపం కారణంగా కళలు కోల్పోయి క్షీణిస్తున్న చంద్రుడు, శివుడిని ప్రార్థించి, ఆ శాపం నుంచి విముక్తి పొందడానికి ఈ ప్రాంతంలో శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి, ఘోర తపస్సు చేశాడు. చంద్రుడి తపస్సుకు మెచ్చిన శివుడు ఇక్కడ లింగ రూపంలో వెలిశారు. చంద్రుడు పూజించిన క్షేత్రం కాబట్టి దీనికి సోమారామం అనే పేరు వచ్చింది.
పంచారామాల పురాణం ప్రకారం, తారకాసురుడిని వధించిన తరువాత, శివలింగం ఐదు ముక్కలు కాగా, అందులో ఒక ముక్క ఇక్కడ పడిందని చెబుతారు. ఈ ముక్కను చంద్రుడు ఇక్కడ ప్రతిష్ఠించారు.
సోమారామం శివలింగం యొక్క అతిపెద్ద విశిష్టత ఏమిటంటే, ఇక్కడ లింగం పౌర్ణమి మరియు అమావాస్య రోజులలో రంగు మారుతుంది. పౌర్ణమి రోజున స్వామివారి లింగం తెల్లని రంగులో, అమావాస్య రోజున నలుపు రంగులో దర్శనమిస్తుంది. చంద్రుడి కళలు తగ్గుతూ పెరిగే క్రమంలో ఈ లింగం రంగు మారుతుందని భక్తులు నమ్ముతారు. ఇది భక్తులకు ఒక గొప్ప అద్భుత దృశ్యంగా అనిపిస్తుంది.
ఆలయ నిర్మాణ శైలి కూడా ప్రత్యేకమైనది. ఇక్కడి ఆలయ ప్రాంగణంలోనే క్షీర నదికి సంబంధించిన పుష్కరిణి ఉంది. అమ్మవారు రాజరాజేశ్వరీ దేవిగా కొలువై ఉన్నారు. ఈ ఆలయంలో గణపతి, కుమారస్వామి, నవగ్రహాలు వంటి ఉపాలయాలు కూడా ఉన్నాయి.
సోమేశ్వర స్వామి ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం శివరాత్రి ఉత్సవాలు, కార్తీక మాసంలో ప్రత్యేక పూజలు అత్యంత వైభవంగా జరుగుతాయి. ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించడం ద్వారా చంద్ర గ్రహ దోషాలు తొలగిపోతాయని, మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తుందని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. సోమవారం రోజున (సోమవారం చంద్రుడికి ప్రీతికరమైన రోజు) స్వామివారిని దర్శించుకోవడం శ్రేష్ఠమని భావిస్తారు.
సోమేశ్వర స్వామిని కీర్తిస్తూ పఠించే రెండు శ్లోకాలు కింద ఇవ్వబడ్డాయి:
1. సోమేశ్వర స్వామి ధ్యాన శ్లోకం:
శ్లోకం:
“శ్రీమత్సోమేశ్వరస్వామిం తారక బ్రహ్మరూపిణం ।
పంచారామ స్థితం దేవం నమామి భక్తవత్సలం ॥”
తాత్పర్యం: తారకబ్రహ్మ స్వరూపుడై, పంచారామాలలో కొలువై ఉన్న భక్తవత్సలుడైన శ్రీ సోమేశ్వర స్వామికి నమస్కరిస్తున్నాను.
2. చంద్రుని ప్రార్థన (లింగం రంగు మారే వైనాన్ని సూచిస్తూ):
శ్లోకం:
“సోమేశ లింగ రూపేణ చంద్రార్చన సుపూజితం । భీమేశ్వర మహాలింగం భీమవర స్థలం భజే ॥”
తాత్పర్యం: చంద్రుడిచే పూజలందుకున్న లింగ రూపంలో ఉన్న సోమేశ్వరుడిని, భీమవరం క్షేత్రంలో కొలువై ఉన్న ఆ మహాలింగాన్ని ఆరాధిస్తున్నాను.
