తెలంగాణ రాష్ట్ర సామాజిక, ఆర్థిక పురోగతిలో రవాణా మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి అత్యంత కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ముఖ్యంగా రైల్వే ప్రాజెక్టులు రాష్ట్ర పారిశ్రామిక విస్తరణకు, గ్రామీణ–పట్టణ ప్రాంతాల మధ్య అనుసంధానానికి ప్రధాన చోదక శక్తులుగా నిలుస్తున్నాయి. తెలంగాణ భౌగోళిక స్థిరత్వం, పెరుగుతున్న పారిశ్రామిక అవసరాల దృష్ట్యా ఇక్కడ రైల్వే నెట్వర్క్విస్తరించడం ఎంతో అవసరం. అయితే అనేక ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టులు ఇప్పటికీ కేంద్ర ప్రభుత్వ తుది అనుమతులు, నిధుల విడుదల కోసం నిరీక్షిస్తున్నాయి. రాష్ట్ర సమగ్ర అభివృద్ధిని దృష్టిలో ఉంచుకుని కేంద్ర ప్రభుత్వం తక్షణమే స్పందించి ఈ ప్రాజెక్టులను వేగవంతం చేయాల్సిన ఆవశ్యకత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
ప్రస్తుతం తెలంగాణలో ఎనిమిది కొత్త రైల్వే మార్గాలతో సహా పలు కీలక ప్రాజెక్టులు ఇంకా ఆమోద దశలోనే ఆగిపోయాయి. రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా నిలిచే ఈ మార్గాల నిర్మాణం జాప్యం కావడం వల్ల పారిశ్రామిక, వ్యవసాయ మరియు రవాణా రంగాలు ఆశించిన స్థాయిలో వృద్ధిని సాధించలేకపోతున్నాయి. ఉదాహరణకు మనోహరాబాద్–కొత్తపల్లి రైల్వే మార్గం పూర్తయితే సిద్ధిపేట, సిరిసిల్ల వంటి ప్రాంతాలకు మెరుగైన రవాణా సౌకర్యం లభిస్తుంది. కానీ ఏళ్ల తరబడి ఈ పనులు నెమ్మదిగా సాగడం వల్ల అటు ప్రజలకు, ఇటు వాణిజ్య రంగానికి తీవ్ర నష్టం వాటిల్లుతోంది. ఇది కేవలం ఒక మార్గానికి సంబంధించిన సమస్య కాదు; రాష్ట్రంలోని అనేక ప్రాంతాల అభివృద్ధి వేగాన్ని ఇటువంటి జాప్యాలు అడ్డుకుంటున్నాయి.
హైదరాబాద్ మహానగరాన్ని దేశంలోని ఇతర ప్రధాన నగరాలతో వేగంగా అనుసంధానించే హైస్పీడ్ రైలు ప్రాజెక్టులు కూడా ఇంకా కార్యరూపం దాల్చలేదు. శంషాబాద్ విమానాశ్రయం సమీపంలో హైస్పీడ్ రైలు కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రతిపాదనలు త్వరితగతిన అమలులోకి రావాలి. ఇవి సాకారమైతే తెలంగాణ జాతీయ ఆర్థిక పటంలో మరింత బలమైన శక్తిగా ఆవిర్భవిస్తుంది. అదేవిధంగా ప్రాంతీయ రింగ్ రోడ్డుకు సమాంతరంగా ప్రతిపాదించిన ప్రాంతీయ రింగ్ రైలు ప్రాజెక్టు ప్రస్తుతం సర్వేలు, నివేదికల దశలోనే ఉండిపోవడం గమనార్హం. ఈ ప్రాజెక్టు అమలైతే హైదరాబాద్ చుట్టూ ఉన్న జిల్లాల్లో పారిశ్రామిక విప్లవం వచ్చే అవకాశం ఉంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలంగాణ రైల్వే రంగానికి గణనీయమైన నిధులు కేటాయించినట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో పనుల వేగం పెరగడం లేదు. రాష్ట్రంలో సుమారు ₹47,984 కోట్ల విలువైన రైల్వే పనులు వివిధ దశల్లో ఉన్నాయి. ఈ భారీ పెట్టుబడుల ప్రయోజనం ప్రజలకు అందాలంటే ప్రాజెక్టులు నిర్ణీత గడువులోగా పూర్తి కావాలి. రైల్వే అనుసంధానం పటిష్టమైతే వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు మార్కెట్లకు వేగంగా చేరుతాయి, పరిశ్రమలకు ముడిసరుకు రవాణా సులభతరం అవుతుంది, తద్వారా స్థానిక యువతకు ఉపాధి అవకాశాలు మెరుగుపడతాయి. ముఖ్యంగా మారుమూల జిల్లాలు అభివృద్ధి పథంలోకి వస్తాయి.
రైల్వే ప్రాజెక్టులు కేవలం రవాణా సౌకర్యాలు మాత్రమే కాదు, అవి రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రాణనాళాలు. తెలంగాణ అభివృద్ధి ఆకాంక్షలను గుర్తించి కేంద్ర ప్రభుత్వం పెండింగ్లో ఉన్న అనుమతులను తక్షణమే మంజూరు చేయాలి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మరియు కేంద్రం సమన్వయంతో పని చేసి ఈ ప్రాజెక్టులను యుద్ధప్రాతిపదికన పూర్తి చేయాలి. అప్పుడే తెలంగాణ సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు సాకారం అవుతాయి. ఆధునిక రైల్వే వ్యవస్థ అందుబాటులోకి వస్తేనే రాష్ట్రం పారిశ్రామికంగా ప్రపంచ స్థాయి ప్రమాణాలను అందుకోగలదు.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
