తెలంగాణ రాష్ట్రం రంగారెడ్డి జిల్లా చెవెళ్ల వద్ద ఈరోజు ఉదయం చోటుచేసుకున్న బస్సు–ట్రక్ ఢీకొన్న దారుణ ఘటన దేశాన్ని మళ్ళీ ఒక్కసారిగా కుదిపేసింది. పర్యటనకు బయలుదేరిన ప్రయాణికులతో నిండిన బస్సును, వేగంగా వస్తున్న గ్రావెల్ లారీ ఎదురెదురుగా ఢీకొన్న ఈ ప్రమాదంలో 20 మంది ఘోరంగా ప్రాణాలు కోల్పోగా, పలువురు తీవ్రమైన గాయాలతో ప్రాణాలతో పోరాడుతున్నారు. సడన్గా జరిగిన ఈ ప్రమాదం కేవలం వాహనాల ఢీ కాదు — భారత రోడ్లపై మానవ ప్రాణాల విలువ ఎంత తక్కువగా మారిపోయిందో చెప్పే మరో కఠిన ఉదాహరణ.
భారతదేశంలో రోడ్డు ప్రమాదాలు కొత్తవి కావు. అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం, 2022 సంవత్సరంలో దేశవ్యాప్తంగా 4,61,312 రోడ్డు ప్రమాదాలు చోటుచేసుకోగా, 1,68,491 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అంటే రోజుకొకటి కాదు — రోజుకు సగటున 460 మంది భారతీయులు రోడ్లపైనే ప్రాణాలు వదులుతున్నారు. వీరిలో 60% కన్నా ఎక్కువ మంది 18 నుంచి 34 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు కలిగిన యువత. అంటే, దేశ భవిష్యత్తు రోడ్లపైనే కూలిపోతోంది.
చెవెళ్ల ప్రమాదం కూడా అదే నిర్లక్ష్య శృంఖలలో భాగం. వక్రమార్గంలో వేగంగా నడిపే ట్రక్కులు, అధిక వేగం, నిబంధనల లెక్క చేయకపోవడం, రహదారి నిర్మాణం లోపాలు — ఇవన్నీ కలిసి ప్రాణాంతక సంయోగం. డ్రైవర్ తప్పు ఎంతైనా కావచ్చు, కానీ ఇలాంటి ప్రమాదాలు ప్రతి సారి “ఒక్కరి నిర్లక్ష్యం” కథలుగానే మిగిలేంత చిన్నవి కావు. ఇవి వ్యవస్థ పతనం చెబుతున్నాయి.
రహదారుల నాణ్యత, వాల్వింగ్, డివైడర్లు, సైన్ బోర్డులు వంటి మౌలిక సదుపాయాల్లో సీరియస్ మార్పులు రావాలి. ప్రమాదాలైన ప్రాంతాలను ‘బ్లాక్ స్పాట్స్’గా గుర్తించి తక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలి. ట్రక్కులు, బస్సులు నడిపే డ్రైవర్లకు శిక్షణ, లైసెన్సుల పునర్మూల్యాంకనం తప్పనిసరి. సంవత్సరంలో రొటీన్ ఫిట్నెస్ చెక్ ఉండాలి. “సరే, వాహనం నడుస్తోంది కదా, బానే ఉంది” అన్న పద్ధతి ఇక కుదరదు.
చట్టాలు ఎంత కఠినంగా ఉన్నా, అమలు లేకపోతే అవి కేవలం పుస్తకాలలోనే మిగిలిపోతాయి. వేగ నియంత్రణ కెమెరాలు, అల్కహాల్ స్కానింగ్, రోడ్లపై నిఘా — ఇవన్నీ నిరంతరంగా జరిగితేనే రోడ్లు సురక్షితమవుతాయి. “రోడ్ సేఫ్టీ కౌన్సిల్” రాష్ట్ర మరియు జిల్లా స్థాయిలో చురుకుగా పనిచేయాలి. ప్రతి ప్రమాదం తర్వాత ఒక ఫైల్ క్లోజ్ చేయడం కాదు — కారణాల విశ్లేషణ, మార్పు చర్యలు, బాధ్యతా నిర్ణయాలు తప్పనిసరి.
ఇంతలో ప్రజల బాధ్యత కూడా అంతే కీలకం. సీట్ బెల్ట్ పెట్టుకోకపోవడం, హెల్మెట్ వాడకపోవడం, లైన్ మార్చడం, అతి వేగం, మొబైల్ చేతిలో పెట్టుకొని డ్రైవింగ్ — ఇవి “చిన్న అలవాట్లు” కాదు, నిజానికి మరణానికి ఆహ్వాన పత్రాలు.
దారిలో ప్రమాదం కనపడితే చూస్తూ వెళ్లిపోవడం కాదు — కనీసం అత్యవసర సాయసంఖ్యలకు ఫోన్ చేయగలిగితే ఒక ప్రాణం రక్షించవచ్చు.
ఈ రోజు చెవెళ్లలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన వారు ఉదయం సాధారణంగా ఇంటి నుండి బయలుదేరారు. ఎవ్వరూ తిరిగి రారు. కానీ రేపు మరొక రోజు. మరొక రహదారి. మరొక బస్సు. మరొక కుటుంబానికి ఇలాగే దీపం ఆరిపోవచ్చు.
కానీ ఇది ఆగాలి. ఇక్కడే ఆగాలి. రోడ్డు ప్రమాదాలు విధి కాదు. అవి నిర్లక్ష్యం, వ్యవస్థ వైఫల్యం, చట్టాల బలహీనత ఫలితాలు. ప్రాణం విలువైనదని, రోడ్డు భద్రత ప్రత్యేక హక్కు కాదని — ప్రతి జీవితం గౌరవించబడాలి.
ఈ విషాదం మనకు చివరి హెచ్చరిక కావాలి. తప్పులు తెలిసినా మార్పు చేయకపోవడం మనం చేయలేని లగ్జరీ.
ప్రాణం పోతే తిరిగి రాదు — కానీ చర్యలు తీసుకుంటే ప్రాణాలు కాపాడగలం. ఇక్కడ నుంచి ప్రారంభిద్దాం. భద్రత మనందరి బాధ్యత.
(డా:సి.హెచ్.ప్రతాప్)
