ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు మూడు వేల కంటే ఎక్కువ పాము జాతులు ఉన్నాయి. వీటిలో కొన్ని అత్యంత సాధారణంగా కనిపిస్తే, మరికొన్ని జాతులు అంతరించిపోయే దశలో ఉండి ప్రకృతిలో చాలా అరుదుగా దర్శనమిస్తాయి. ఈ అరుదైన పాము జాతుల ఉనికి భూమిపై జీవవైవిధ్యానికి అత్యంత ముఖ్యం. వీటిలో కొన్నింటిని శాస్త్రవేత్తలు సైతం దశాబ్దాల కాలంలో కేవలం కొన్నిసార్లు మాత్రమే చూడగలిగారు. పర్యావరణ మార్పులు, అడవుల నరికివేత మరియు మానవ ఆక్రమణల కారణంగా ఈ అద్భుతమైన జీవులు తమ ఆవాసాలను కోల్పోయి అంతరించిపోయే ప్రమాదంలో ఉన్నాయి.
ప్రపంచంలోనే అత్యంత అరుదైన పాము జాతులలో ‘సెయింట్ లూసియా రేసర్’ మొదటి వరుసలో ఉంటుంది. ఈ పాము కేవలం కరేబియన్ దీవులలోని ఒక చిన్న ద్వీపానికి మాత్రమే పరిమితమైంది. ఒకానొక సమయంలో ఈ జాతి పూర్తిగా అంతరించిపోయిందని భావించారు, కానీ 1973లో కొన్ని పాములు మళ్ళీ కనిపించాయి. ప్రస్తుతం వీటి సంఖ్య వంద కంటే తక్కువగా ఉందని అంచనా. ఇవి విషరహితమైనవి మరియు చాలా చిన్నవిగా ఉంటాయి. వీటిని రక్షించడానికి అంతర్జాతీయ ప్రకృతి సంరక్షణ సంస్థలు ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకుంటున్నాయి. వీటి ఆవాసాలను కాపాడటం ద్వారా మాత్రమే ఈ జాతిని భవిష్యత్తు తరాలకు అందించగలము.
మరొక అరుదైన జాతి ‘వాగ్నెర్స్ వైపర్’. ఇది ప్రధానంగా టర్కీ మరియు ఇరాన్ సరిహద్దుల్లోని పర్వత ప్రాంతాలలో కనిపిస్తుంది. ఈ పాము చర్మంపై ఉండే విలక్షణమైన ఆకృతులు మరియు రంగులు దీనికి ప్రత్యేక గుర్తింపును ఇస్తాయి. అయితే, అక్రమ రవాణా మరియు పెంపుడు జంతువుల వ్యాపారం కారణంగా ఈ జాతి సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గిపోయింది. ప్రస్తుతం ఇవి కేవలం కొన్ని పరిమిత ప్రాంతాల్లో మాత్రమే జీవిస్తున్నాయి. పర్వత ప్రాంతాల్లో ఆనకట్టల నిర్మాణం వంటి మానవ చర్యలు వీటి జీవన చక్రానికి పెద్ద అవరోధంగా మారాయి. వీటి సంరక్షణ కోసం టర్కీ ప్రభుత్వం కఠినమైన చట్టాలను అమలు చేస్తోంది.
ఆసియా ఖండంలో కనిపించే ‘రౌండ్ ఐలాండ్ బోవా’ కూడా అత్యంత అరుదైన పాములలో ఒకటి. ఇది మారిషస్ సమీపంలోని రౌండ్ ఐలాండ్లో మాత్రమే నివసిస్తుంది. ఒకప్పుడు ఈ ద్వీపంలో మేకలు మరియు కుందేళ్ల సంఖ్య పెరగడం వల్ల పాముల ఆవాసాలు దెబ్బతిన్నాయి. ఫలితంగా వీటి సంఖ్య పదుల సంఖ్యకు పడిపోయింది. అయితే, పర్యావరణ వేత్తల కృషి వల్ల ద్వీపాన్ని మళ్ళీ పాత స్థితికి తీసుకురావడంతో వీటి సంఖ్య ఇప్పుడు నెమ్మదిగా పెరుగుతోంది. ఈ పాము తన రంగును పగలు మరియు రాత్రి సమయాల్లో మార్చుకోగలగడం ఒక విశేషం.
వీటితో పాటు ‘అల్కాట్రాజెస్ లాన్స్హెడ్’ అనే పాము బ్రెజిల్ తీరంలోని ఒక చిన్న ద్వీపంలో మాత్రమే కనిపిస్తుంది. కేవలం కొన్ని చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలోనే ఇవి నివసించడం వల్ల, ఆ ప్రాంతంలో వచ్చే ఏ చిన్న ప్రకృతి వైపరీత్యమైనా ఈ జాతిని పూర్తిగా తుడిచిపెట్టే ప్రమాదం ఉంది. ఇవన్నీ మనకు తెలియజేసేది ఏమిటంటే, ప్రకృతిలోని ప్రతి జీవి ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి ఉంది. ఈ అరుదైన పాములు అంతరించిపోతే ఆహారపు గొలుసులో అసమతుల్యత ఏర్పడుతుంది. ఈ మూగజీవుల ప్రాముఖ్యతను గుర్తించి, వాటి సహజ సిద్ధమైన ఆవాసాలను రక్షించడం మనందరి బాధ్యత. కేవలం ప్రదర్శనశాలల్లోనే కాకుండా, అడవుల్లో కూడా ఇవి స్వేచ్ఛగా జీవించే వాతావరణాన్ని మనం కల్పించాలి.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
