గోదావరి తీరాన ఉన్న ఒక చిన్న పల్లెటూరు రామాపురం. ఆ ఊరిలో రంగయ్య అనే ఒక వృద్ధ రైతు ఉండేవాడు. రంగయ్యకు లోకంలో తనకంటూ ఎవరూ లేరు. భార్య చనిపోయి పిల్లలు పట్నం వెళ్లి స్థిరపడటంతో అతను పూర్తిగా ఒంటరివాడైపోయాడు. కానీ అతనికి తోడుగా రాము అనే ఒక కుక్క ఉండేది. అది కేవలం ఒక జంతువు కాదు రంగయ్య ప్రాణ స్నేహితుడు. రామును అతను చిన్నపిల్లాడిలా అపురూపంగా పెంచుకున్నాడు. రంగయ్య ఎక్కడికి వెళ్లినా రాము అతని వెంటే ఉండేది. పొలానికి వెళ్లినా సంతకు వెళ్లినా ఆ ఇద్దరినీ వేరు చేయడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు. రంగయ్య పెట్టిన గంజి తాగి అతని పాదాల దగ్గరే పడుకుంటూ రాము తన అమితమైన విశ్వాసాన్ని నిరంతరం చాటుకునేది. ఆ ఊరి ప్రజలందరికీ వీరిద్దరి మధ్య ఉన్న అనుబంధం ఒక అద్భుతంలా అనిపించేది. మూగజీవాలు చూపే ప్రేమ మనుషుల కంటే గొప్పదని రంగయ్య ఎప్పుడూ చెబుతూ ఉండేవాడు.
ఒకరోజు రాత్రి ఊరిలో పెద్ద గాలివాన మొదలైంది. ఉరుములు మెరుపులతో ఆకాశం విరిగిపడుతున్నట్లుగా వాన కురుస్తోంది. చెట్లు నేలకొరుగుతున్నాయి. రంగయ్య తన పాత పెంకుటింట్లో గాఢ నిద్రలో ఉన్నాడు. అకస్మాత్తుగా పక్కనే ఉన్న పెద్ద వేప చెట్టు కొమ్మ ఒకటి విరిగి ఇంటి కప్పు మీద పడింది. ఇల్లంతా ఒక్కసారిగా అదిరిపోయింది. గోడలు బీటలు వారి మట్టి పెళ్లలు కింద పడసాగాయి. గాఢ నిద్రలో ఉన్న రంగయ్యకు ప్రమాదం పొంచి ఉందని ఏమాత్రం తెలియదు. కానీ బయట పడుకున్న రాముకు ప్రమాదం ముందే అర్థమైంది. అది గట్టిగా మొరుగుతూ లోపలికి పరుగెత్తుకొచ్చింది. రంగయ్య దుప్పటిని నోటితో పట్టి బలంగా లాగుతూ అతన్ని నిద్రలేపడానికి శతవిధాలా ప్రయత్నించింది. రాము ఆందోళనను గమనించిన రంగయ్య ఆశ్చర్యపోయాడు.
రంగయ్య కళ్లు తెరిచి చూసేసరికి ఇల్లు కూలిపోయే స్థితిలో ఉంది. రాము అతన్ని బయటకు లాగడానికి తీవ్రంగా ప్రయత్నిస్తోంది. రంగయ్య వెంటనే తేరుకుని గబగబా బయటకు పరుగెత్తాడు. అతను సరిగ్గా వాకిలి దాటగానే ఆ పాత ఇల్లు కుప్పకూలిపోయింది. రాము తెలివితేటల వల్ల రంగయ్య ప్రాణాలు దక్కాయి. ప్రాణాపాయం నుండి తృటిలో తప్పించుకున్న రంగయ్య వానలో తడుస్తూనే రామును గట్టిగా హత్తుకున్నాడు. ఆ మూగజీవి చూపిన విశ్వాసానికి అతని కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి. మనుషులు ఆపదలో వదిలివెళ్లినా ఈ మూగ ప్రాణి మాత్రం తన ప్రాణాలకు తెగించి యజమానిని కాపాడుకుంది. ఈ సంఘటన తర్వాత రాము పట్ల రంగయ్యకు గౌరవం మరింత పెరిగింది.
కొద్ది రోజుల తర్వాత వాతావరణ మార్పుల వల్ల రంగయ్యకు తీవ్రమైన జ్వరం వచ్చింది. మంచం దిగలేని స్థితిలో ఉన్న అతనికి సపర్యలు చేసేవారు ఎవరూ లేరు. రాము అతని పక్కనే కూర్చుని అతను మూలిగినప్పుడల్లా ముఖాన్ని నాకుతూ ఓదార్చేది. తన యజమాని బాధను చూసి అది కూడా ఆహారం తీసుకోకుండా అల్లాడిపోయింది. ఊరిలో ఎవరైనా అటుగా వెళ్తుంటే వారిని తన మొరుగుతో రంగయ్య ఇంటి వైపు రప్పించేది. అలా రాము చేసిన నిరంతర ప్రయత్నం వల్ల ఊరి పెద్దలు వచ్చి రంగయ్యకు వైద్యం చేయించారు. రంగయ్య కోలుకున్నాక ఊరి వారందరికీ రాము గొప్పతనం గురించి కన్నీళ్లతో చెప్పాడు. విశ్వాసానికి రాము ఒక నిలువుటద్దమని గ్రామంలోని అందరూ మెచ్చుకున్నారు. జంతువులకు కూడా భావోద్వేగాలు ఉంటాయని అందరూ గ్రహించారు.
విశ్వాసం అనేది మాటల్లో చెప్పేది కాదు చేతల్లో చూపించేది. జంతువులు మాట్లాడలేకపోయినా అవి చూపే ప్రేమ మరియు కృతజ్ఞత మనుషుల కంటే మిన్నగా ఉంటాయి. రాము మరియు రంగయ్యల బంధం ఆ ఊరిలో ఒక గొప్ప ఉదాహరణగా నిలిచిపోయింది. రంగయ్య చనిపోయే వరకు రాము అతని నీడలాగే ఉంది. తన యజమాని పట్ల అది చూపిన నిరుపమానమైన విధేయత ఇప్పటికీ ఆ గ్రామస్థులు కథలుగా చెప్పుకుంటారు. ఒక ప్రాణికి మనం ఇచ్చే చిన్నపాటి ప్రేమ అది తిరిగి మనకు ప్రాణభిక్షగా మారుతుంది. నిజమైన విధేయతకు సరిహద్దులు లేవని రంగయ్య మరణానంతరం కూడా రాము అతని సమాధి దగ్గరే ఉండిపోయి నిరూపించింది.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
