ప్రపంచ నౌకాదళ చరిత్రలో జలాంతర్గాములు అత్యంత శక్తివంతమైన అలాగే రహస్యమైన యుద్ధ యంత్రాలుగా పరిగణించబడతాయి. సముద్ర గర్భంలో నిశ్శబ్దంగా ఉంటూ శత్రువులను హడలెత్తించే ఈ యంత్రాల్లో రష్యాకు చెందిన ‘టైఫూన్’ తరగతి జలాంతర్గాములు అలాగే ఇటీవల రంగంలోకి వచ్చిన ‘బెల్గోరోడ్’ జలాంతర్గామి ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దవిగా గుర్తింపు పొందాయి. సోవియట్ యూనియన్ కాలంలో నిర్మించిన ‘ప్రాజెక్ట్ 941 ఆకులా’ జలాంతర్గాములు వాటి భారీ పరిమాణానికి విధ్వంసక సామర్థ్యానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి. వీటిలో ‘డిమిత్రీ డాన్స్కోయ్’ అనే జలాంతర్గామి సుమారు నలభై ఎనిమిది వేల టన్నుల నీటిని స్థానభ్రంశం చేసే సామర్థ్యంతో దశాబ్దాల పాటు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దదిగా రికార్డు సృష్టించింది. దీని పొడవు నూట డెబ్బై ఐదు మీటర్లు ఉండగా వెడల్పు ఇరవై మూడు మీటర్లుగా ఉంటుంది. ఇది దాదాపు రెండు ఫుట్బాల్ మైదానాల కంటే పెద్దదిగా కనిపించడం విశేషం. ఈ రకమైన భారీ నిర్మాణాలు సముద్రాల అడుగున తిరిగే అజేయమైన కోటల వంటివి.
ప్రస్తుత కాలానికి వస్తే రష్యా రూపొందించిన ‘కె-329 బెల్గోరోడ్’ జలాంతర్గామి ప్రపంచంలోనే అత్యంత పొడవైన నౌకగా అవతరించింది. దీని పొడవు నూట ఎనభై నాలుగు మీటర్లుగా నమోదైంది. టైఫూన్ జలాంతర్గామి కంటే ఇది పొడవులో ఎక్కువ ఉన్నప్పటికీ బరువు లేదా నీటి స్థానభ్రంశం పరంగా టైఫూన్ ఇప్పటికీ అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతోంది. బెల్గోరోడ్ కేవలం ఒక యుద్ధ నౌక మాత్రమే కాదు ఇది ఒక మాతృ నౌక వలె పనిచేస్తుంది. ఇది తన గర్భంలో చిన్న పరిమాణంలో ఉండే ఇతర జలాంతర్గాములను అలాగే సముద్ర అడుగుభాగంలో పనిచేసే స్వీయ నియంత్రిత యంత్రాలను మోసుకెళ్లగలదు. ‘పోసిడాన్’ అనే అణ్వాయుధ జల క్షిపణిని ప్రయోగించడంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఈ క్షిపణి సముద్రం అడుగున వేల కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి శత్రు తీరాలను అతలాతలం చేయగలదు. ఆధునిక సాంకేతికతతో కూడిన ఈ జలాంతర్గామి వంద రోజులకు పైగా సముద్రం అడుగున నిరంతరాయంగా ప్రయాణించగలదు.
అమెరికా విషయానికి వస్తే ‘ఓహియో’ తరగతి జలాంతర్గాములు పరిమాణంలో రష్యా నౌకల కంటే కొంచెం చిన్నవైనప్పటికీ వాటి వ్యూహాత్మక శక్తి అపారమైనది. ఇవి సుమారు నూట డెబ్బై మీటర్ల పొడవుతో పద్దెనిమిది వేల టన్నుల నీటి స్థానభ్రంశం కలిగి ఉంటాయి. ఒకేసారి ఇరవై నాలుగు ఖండాంతర క్షిపణులను మోసుకెళ్లగల సామర్థ్యం వీటి సొంతం. రష్యా జలాంతర్గాములు భారీతనంపై దృష్టి పెడితే అమెరికా జలాంతర్గాములు నిశ్శబ్దంగా ప్రయాణించడం తో పాటు ఖచ్చితమైన దాడులు చేయడంపై దృష్టి సారిస్తాయి. రష్యాకు చెందిన టైఫూన్ నౌకల లోపల ఈత కొలనులు వ్యాయామశాలలు ఆవిరి స్నానపు గదులు వంటి సౌకర్యాలు ఉండటం దాని అసాధారణ పరిమాణానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది. నౌకాదళ సిబ్బంది మానసిక ఉల్లాసం కోసం ఇటువంటి వసతులు కల్పించడం జరిగింది.
భారతదేశం కూడా జలాంతర్గాముల రంగంలో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. దేశీయంగా నిర్మించిన ‘అరిహంత్’ తరగతి జలాంతర్గాములు అణ్వాయుధ సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. ఇవి ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద జలాంతర్గాములతో సమానం కాకపోయినా భారత రక్షణ రంగంలో ఇవి అత్యంత కీలకమైనవిగా మారాయి. అతిపెద్ద జలాంతర్గాముల నిర్మాణం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశం శత్రువులకు కనబడకుండా భారీ ఎత్తున అణ్వాయుధాలను సముద్రం లోపల దాచి ఉంచడం. ఇవి ఒక రకంగా సముద్ర గర్భంలో తిరిగే అణ్వాయుధ స్థావరాలు. సాంకేతికత పెరుగుతున్న కొద్దీ జలాంతర్గాముల పరిమాణం కంటే వాటి నిశ్శబ్ద ప్రయాణానికి అలాగే రిమోట్ ద్వారా నియంత్రించే యంత్రాలను నిర్వహించే సామర్థ్యానికి ప్రాధాన్యత పెరుగుతోంది. ఈ క్రమంలో బెల్గోరోడ్ వంటి కొత్త తరం నౌకలు భవిష్యత్తు సముద్ర యుద్ధతంత్రాన్ని మార్చబోతున్నాయి.
సముద్ర గర్భంలో మానవ నిర్మిత అద్భుతాలుగా పిలువబడే ఈ భారీ జలాంతర్గాములు ఆయా దేశాల ఇంజనీరింగ్ నైపుణ్యానికి సైనిక శక్తికి ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయి. ఇంతటి భారీ యంత్రాలను నీటి అడుగున నడపడం వాటిలో వందలాది మంది సిబ్బంది నెలల తరబడి జీవించడం అనేది విజ్ఞాన శాస్త్రం సాధించిన గొప్ప విజయాలలో ఒకటి. అణుశక్తి ద్వారా నడిచే ఈ జలాంతర్గాములు ఇంధనం కోసం దశాబ్దాల పాటు రేవుకు రావలసిన అవసరం లేకపోవడం వీటి ప్రత్యేకత. కేవలం ఆహార పదార్థాల కోసం మాత్రమే ఇవి ఉపరితలానికి వస్తాయి. రాబోయే కాలంలో ఇంకా అధునాతనమైన రహస్యమైన జలాంతర్గాములు అందుబాటులోకి రావచ్చు. రక్షణ రంగం అలాగే సముద్ర విజ్ఞానంపై ఆసక్తి ఉన్న వారికి ఈ జలాంతర్గాముల గురించిన విశేషాలు ఎంతో ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తాయి. జలాంతర్గాముల ప్రపంచం అనేది నిశ్శబ్దంగా ఉన్నప్పటికీ అత్యంత శక్తివంతమైనదిగా చరిత్రలో నిలిచిపోతుంది. వీటి నిర్మాణం కోసం వాడే ప్రత్యేక రకపు ఉక్కు అలాగే ధ్వనిని పీల్చుకునే రబ్బరు పూతలు శాస్త్రవేత్తల మేధస్సుకు నిదర్శనం. సముద్రాల రక్షణలో ఈ మహా యంత్రాల పాత్ర అమోఘమైనది.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
