క్రీడా ప్రపంచంలో క్రికెట్ నేడు ఒక మతంతో సమానమైన ఆదరణను పొందుతోంది. కోట్లాది మంది అభిమానులను కలిగిన ఈ ఆట ఆవిర్భావం దాని తొలి అడుగుల గురించి తెలుసుకోవడం ఎంతో ఆసక్తికరం. క్రికెట్ చరిత్రలో అధికారికంగా నమోదైన మొట్టమొదటి అంతర్జాతీయ పోటీ పద్దెనిమిది వందల నలభై నాలుగు సెప్టెంబర్ నెలలో జరిగింది. చాలా మందికి క్రికెట్ అనగానే ఇంగ్లాండ్, ఆస్ట్రేలియా దేశాల మధ్య జరిగే సుదీర్ఘ పోరాటాలు గుర్తుకు వస్తాయి. కానీ ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి అంతర్జాతీయ క్రికెట్ మ్యాచ్ అమెరికా, కెనడా దేశాల మధ్య జరగడం ఒక గొప్ప చారిత్రక విశేషం. ఈ చారిత్రాత్మక మ్యాచ్ న్యూయార్క్ నగరంలోని మాన్హట్టన్ ప్రాంతంలో ఉన్న సెయింట్ జార్జ్ క్రికెట్ సంఘం మైదానంలో నిర్వహించబడింది. అమెరికా దేశపు క్రీడా చరిత్రలో ఇది ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోయింది. ఆ కాలంలో ఈ క్రీడకు ఉన్న ఆదరణను ఈ మ్యాచ్ నిరూపించింది. ఉత్తర అమెరికా ఖండంలో క్రికెట్ వేళ్లూనుకోవడానికి ఈ పోటీ ఒక బలమైన పునాదిగా పనిచేసింది. అప్పటి సామాజిక పరిస్థితుల్లో క్రీడల ద్వారా దేశాల మధ్య సంబంధాలను మెరుగుపరుచుకోవడానికి ఇది ఒక మార్గంగా నిలిచింది.
ఈ మ్యాచ్ నేపథ్యాన్ని గమనిస్తే ఇది కేవలం ఆట మాత్రమే కాకుండా రెండు దేశాల మధ్య ఉన్న స్నేహపూర్వక పోటీని చాటిచెప్పింది. సెప్టెంబర్ ఇరవై నాలుగు నుండి ఇరవై ఆరు వరకు అంటే మూడు రోజుల పాటు ఈ ఆట కొనసాగింది. అప్పట్లో క్రికెట్ నిబంధనలు నేటి అంతర్జాతీయ క్రికెట్ మండలి నిబంధనల వలె కచ్చితంగా ఉండేవి కావు. రెండు జట్లు కూడా తమ ఉత్తమ ప్రతిభను కనబరిచాయి. ఆ రోజుల్లో క్రికెట్ అంటే కేవలం బ్రిటన్ దేశానికే పరిమితం అని భావించేవారు. కానీ అమెరికా, కెనడా దేశాలు ఈ మ్యాచ్ ద్వారా క్రికెట్కు ఉన్న అంతర్జాతీయ పరిధిని ప్రపంచానికి పరిచయం చేశాయి. ఈ మ్యాచ్ చూడటానికి సుమారు ఇరవై వేల మంది ప్రేక్షకులు తరలివచ్చారు. ఆ కాలంలో ఒక క్రీడా పోటీకి ఇంత భారీ స్థాయిలో జనం రావడం అంటే ఆ ఆట పట్ల ప్రజలకు ఉన్న మక్కువ ఏపాటిదో అర్థం చేసుకోవచ్చు. బెట్టింగ్ రూపంలో కూడా భారీగా ధనం చేతులు మారింది. ప్రజలు తమ పనులన్నీ పక్కన పెట్టి మైదానం వద్ద గుమిగూడారు. వార్తాపత్రికలు కూడా ఈ పోటీకి విశేషమైన ప్రాధాన్యతను ఇచ్చి కథనాలను ప్రచురించాయి.
మ్యాచ్ ఫలితం విషయానికి వస్తే కెనడా జట్టు అమెరికాపై ఇరవై మూడు పరుగుల తేడాతో విజయం సాధించింది. కెనడా జట్టు మొదటి విడతలో అరవై మూడు పరుగులు చేయగా అమెరికా జట్టు డెబ్బై ఐదు పరుగులు చేసింది. రెండో విడతలో కెనడా ఎనభై రెండు పరుగులు సాధించి అమెరికా ముందు ఒక లక్ష్యాన్ని ఉంచింది. అయితే అమెరికా జట్టు కేవలం యాభై పరుగులకే వెనుదిరగడంతో కెనడా చారిత్రక విజయాన్ని సొంతం చేసుకుంది. ఈ మ్యాచ్ ద్వారా వెలుగులోకి వచ్చిన క్రీడాకారులు తమ దేశాల్లో వీరులుగా మారారు. అప్పట్లో స్కోరు పలకలు నేటి వలె విద్యుత్ కాంతితో వెలిగేవి కావు. కేవలం కాగితాలపై పెన్సిల్తో రాసిన లెక్కలే ఆధారంగా ఉండేవి. ఈ మ్యాచ్కు సంబంధించిన అధికారిక పత్రాలు నేటికీ క్రికెట్ సంగ్రహాలయాల్లో భద్రంగా ఉన్నాయి. ఆటగాళ్ల దుస్తులు, వారు వాడిన చెక్క బ్యాట్లు నేటి ఆధునిక పరికరాలతో పోలిస్తే ఎంతో భిన్నంగా ఉండేవి. క్రీడాకారులు ఎటువంటి రక్షణ కవచాలు లేకుండానే వేగంగా వచ్చే బంతులను ఎదుర్కోవడం వారి సాహసానికి నిదర్శనం.
టెస్ట్ క్రికెట్ చరిత్రలో మొట్టమొదటి అధికారిక అంతర్జాతీయ మ్యాచ్ పద్దెనిమిది వందల డెబ్బై ఏడులో ఇంగ్లాండ్, ఆస్ట్రేలియా మధ్య మెల్బోర్న్ మైదానంలో జరిగింది. అప్పటి నుండి క్రికెట్ అధికారిక రూపం పూర్తిగా మారిపోయింది. కానీ చరిత్ర పుటల్లో మొదటి అంతర్జాతీయ పోరుగా అమెరికా, కెనడా మధ్య జరిగిన మ్యాచ్కే గుర్తింపు లభిస్తుంది. పద్దెనిమిదో శతాబ్దపు చివరలో, పంతొమ్మిదో శతాబ్దపు ప్రారంభంలో అమెరికాలో క్రికెట్ అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన క్రీడగా ఉండేది. ఆ తర్వాత కాలంలో అక్కడ బేస్ బాల్ క్రీడ ప్రభావం పెరగడంతో క్రికెట్ తన ఆదరణను క్రమంగా కోల్పోయింది. అయినప్పటికీ తొలి అడుగులు వేసిన దేశంగా అమెరికా చరిత్రలో నిలిచిపోయింది. నేడు క్రికెట్ ఆధునిక సాంకేతికతతో నిండిపోయి ఉండవచ్చు కానీ ఆనాడు వేసిన పునాది మాత్రం ఎంతో దృఢమైనది. ఆ కాలంలో క్రికెట్ ఆడే మైదానాలు నేటి వలె చదునుగా ఉండేవి కావు. గడ్డితో నిండిన గతుకుల మైదానాల్లోనే ఆటగాళ్లు తమ నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించేవారు. ఆ పరిస్థితుల్లో పరుగులు తీయడం, బౌలింగ్ చేయడం ఎంతో కష్టమైన పని.
క్రికెట్ అభివృద్ధిలో ఇటువంటి తొలి నాటి మ్యాచ్లు కీలక పాత్ర పోషించాయి. ఒక సామాన్యమైన గ్రామీణ క్రీడ నుండి అంతర్జాతీయ వేదికల వరకు క్రికెట్ ఎదిగిన తీరు అద్భుతం. నేడు ఐపీఎల్ వంటి లీగ్ లతో వేల కోట్లు గడిస్తున్న క్రికెట్ వాణిజ్యం వెనుక ఆనాడు న్యూయార్క్ వీధుల్లో ఆడిన ఆ తొలి ఆటగాళ్ల శ్రమ దాగి ఉంది. క్రీడా స్ఫూర్తిని చాటిచెబుతూ భిన్న సంస్కృతులను ఏకం చేసే శక్తి క్రికెట్కు ఉందని ఈ తొలి మ్యాచ్ నిరూపించింది. ఈ చారిత్రక మ్యాచ్ జరిగి సుమారు రెండు వందల ఏళ్లు కావస్తున్నా దాని విశిష్టత మాత్రం తగ్గలేదు. రాబోయే కాలంలో కూడా క్రికెట్ కొత్త రికార్డులను సృష్టించవచ్చు కానీ ఆరంభంలో జరిగిన ఈ పోరాటం ఎప్పటికీ చిరస్మరణీయం. క్రీడా ప్రేమికులకు ఈ మ్యాచ్ ఒక స్ఫూర్తిదాయకమైన కథనం. ఆట ఏదైనా గెలుపోటముల కంటే ఆడే విధానం, క్రీడాకారుల మధ్య ఉండే గౌరవం ముఖ్యం అని ఈ మ్యాచ్ నేర్పింది. నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా క్రికెట్ విస్తరిస్తున్న తరుణంలో ఈ మూలాలను గుర్తు చేసుకోవడం ఎంతో అవసరం. ప్రతి పరుగు వెనుక, ప్రతి వికెట్ వెనుక ఒక సుదీర్ఘమైన చరిత్ర దాగి ఉంది. ఆ చరిత్రకు అమెరికా, కెనడాల మధ్య జరిగిన ఈ మ్యాచ్ మొదటి అక్షరం వంటిది.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
