దేశ ఆర్థిక నిర్మాణంలో వ్యవసాయం పునాది. రైతు శ్రమే ఆహార భద్రతకు కేంద్రబిందువు. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో ప్రభుత్వం తీసుకునే ప్రతి వాణిజ్య విధానం వ్యవసాయ రంగంపై నేరుగా లేదా పరోక్షంగా ప్రభావం చూపుతుంది. అటువంటి కీలక విషయంలోనే ఇటీవల ఎక్కువ చర్చకు వచ్చిన అంశం — దిగుమతి సుంకాల మాఫీ. దేశీయ మార్కెట్ను నియంత్రించడానికి, ద్రవ్యోల్బణాన్ని తగ్గించడానికి, వినియోగదారులకు తక్కువ ధరలు అందించడానికి ప్రభుత్వం తరచూ దిగుమతి సుంకాలను తగ్గించడం లేదా పూర్తిగా మన్నించడం చేస్తోంది. అయితే ఈ నిర్ణయం రైతులకు ఎంతవరకు మేలు చేస్తోంది? ఎంతవరకు నష్టం కలిగిస్తోంది? అనే ప్రశ్నలు కీలకంగా నిలుస్తున్నాయి.
దిగుమతి సుంకాలు తగ్గితే విదేశాల నుంచి వస్తువులు తక్కువ ధరకే దేశీయ మార్కెట్లోకి వస్తాయి. ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుతున్న సందర్భంలో ముఖ్యంగా పప్పుధాన్యాలు, నూనె విత్తనాలు, పత్తి వంటి వస్తువుల దిగుమతులపై సుంకాలను తగ్గించడం ద్వారా మార్కెట్లో సరఫరా పెరిగి ధరలు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. వినియోగదారులకు ఇది తక్షణ ప్రయోజనం. అదేవిధంగా, కొన్ని ప్రత్యేక యంత్రాలు, వ్యవసాయ పరికరాలు, అధునాతన సాంకేతికత దిగుమతిపై సుంకాల మాఫీ వల్ల వ్యవసాయ రంగం ఆధునీకరణలో సహాయపడుతుంది. అంతర్జాతీయ వాణిజ్య ఒప్పందాల అమలు విషయంలో కూడా ప్రభుత్వానికి కొంత స్పష్టత, సౌలభ్యం లభిస్తుంది.
కానీ సమస్య అంతటితో ముగియదు. దేశీయ రైతుకు దీని ప్రభావం మరింత భారంగా మారుతుంది. విదేశాల నుంచి తక్కువ ధరకే ముడి ధాన్యాలు, పత్తి లేదా ఇతర వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు వస్తే, దేశీయ ఉత్పత్తుల ధరలు తక్షణమే పడిపోతాయి. ఇప్పటికే వాతావరణ మార్పులు, నీటి కొరత, ఇన్పుట్ ఖర్చుల పెరుగుదలతో ఇబ్బందులు పడుతున్న రైతులకు మార్కెట్ ధర పడిపోవడం ఘోరంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. అనేక సందర్భాల్లో రైతు పండించిన పంటకు కనీస మద్దతు ధర కూడా సాధ్యం కాకపోవడం చూస్తున్నాం. దీర్ఘకాలంలో ఇది రైతులను పంటల నుండి వెనక్కి తగ్గేలా చేయవచ్చు. అంతేకాదు, విదేశీ ఉత్పత్తుల ఆధిపత్యం పెరిగితే దేశీయ వ్యవసాయ స్వావలంబనకు కూడా ఇది ముప్పుగా మారుతుంది.
దిగుమతి సుంకాల మాఫీ వాణిజ్యపరంగా ఉపయోగకరమే అయినా, అది రైతుకు నష్టకరంగా మారకుండా చూసుకోవడం ప్రభుత్వ బాధ్యత. ఇందులో రక్షణాత్మక విధానాలు లేకపోతే దేశీయ వ్యవసాయ రంగం దీర్ఘకాల దెబ్బతింటుంది. వినియోగదారుల ప్రయోజనం, రైతుల ప్రయోజనం రెండింటినీ సరి బలంగా నిలబెట్టే విధానాలు తీసుకురావడం అవసరం. ఉదాహరణకు, దేశీయ పంటల సరఫరాలో లోటు ఉన్నప్పుడు మాత్రమే సుంకాల మాఫీని అమలు చేయడం, రైతులకు ధర భరోసా ఇవ్వడం, దిగుమతుల పరిమితి విధించడం వంటి చర్యలు కీలకం. పంటల నిల్వ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం, మార్కెట్ ధరకట్ట వ్యవస్థను పారదర్శకంగా తయారు చేయడం కూడా రైతులకు ఊరటనిస్తుంది.
ఆర్థిక వ్యవస్థకు దిగుమతులు అవసరం, ధరలను నియంత్రించడానికి సుంకాల మాఫీ ఒక సాధనం. కానీ రైతు సంక్షేమం లేకుండా ఈ దేశం ముందుకు సాగదు. అందువల్ల విధాన రూపకల్పనలో రైతును కేంద్రంగా ఉంచిన దృష్టితో ముందుకు సాగాలి. దిగుమతి సుంకాల మాఫీ వల్ల వినియోగదారులకు లభించే లాభాలే కాకుండా, రైతుకు కలిగే నష్టాన్ని కూడా సమానంగా పరిగణించాలి. సమతుల్యమైన, శాస్త్రీయమైన, రైతుని రక్షించే విధానాల ద్వారానే వ్యవసాయ రంగం నిజమైన బలోపేతం అవుతుంది.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
