గోదావరి జిల్లాల సొగసులు చెప్పాలంటే పూతరేకులు, చీరమీను, కాకినాడ కాజా ముందుంటాయి. కానీ ఆ జాబితాలో మౌనంగా నిలిచే మరో ప్రత్యేకత ఉంది—ఆర్టోస్ కూల్డ్రింక్. ఇది కేవలం శీతల పానీయం కాదు; గోదారోళ్ల భావోద్వేగం, స్వదేశీ వ్యాపార స్ఫూర్తికి ప్రతీక.
యాదృచ్ఛికంగా మొదలైన ప్రయాణం
1914లో బ్రిటిష్ పాలనలో ఉన్న రోజులు. తూర్పుగోదావరి జిల్లా రామచంద్రపురానికి చెందిన అడ్డూరి రామచంద్రరాజు ఒక యంత్రాన్ని కొనుగోలు చేయడం ఈ కథకు శ్రీకారం. అది సోడా తయారీ యంత్రం అని తెలుసుకున్న ఆయన విదేశాల నుంచి సీసాలు తెప్పించి సోడా తయారీ ప్రారంభించారు. మొదట్లో ప్రజలు ఆశ్చర్యపోయినా, యుద్ధానికి వెళ్తున్న సైనికులు అదే సోడాను తాగడం చూసి స్థానికులు కూడా అలవాటు పడ్డారు.
స్వదేశీ సంకల్పం
1919లో ఆయన తమ్ముడు జగన్నాథరాజు మద్రాసులో స్పెన్సర్స్ కూల్డ్రింక్ చూసి, అలాంటి పానీయం స్వదేశంలో తయారు చేయాలని నిశ్చయించుకున్నారు. ఇంగ్లాండ్ సంస్థతో సంప్రదించి ముడిసరకును తెప్పించి రామచంద్రపురంలోనే కూల్డ్రింక్ తయారీ ప్రారంభించారు. దేశంలో అప్పటికి ఉన్న కొద్ది సంస్థల్లో ఆర్టోస్ ఒకటిగా నిలిచింది.
యుద్ధకాల పోరాటం
రెండో ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో విదేశీ ముడిసరుకు అందుబాటులో లేకపోవడంతో అనేక కంపెనీలు మూతపడ్డాయి. కానీ ఆర్టోస్ స్థానికంగా లభించే నారింజలు, నిమ్మరసం ఉపయోగించి గ్యాస్ లేకుండా పానీయాలు తయారు చేసి మార్కెట్ను నిలబెట్టుకుంది. ఆ పట్టుదలే సంస్థను నిలబెట్టింది.
పోటీ మధ్య నిలకడ
స్వాతంత్య్రానంతరం అంతర్జాతీయ కంపెనీల ప్రవేశం ఆర్టోస్కు సవాలుగా మారింది. అయినా గోదావరి ప్రజల మద్దతు తగ్గలేదు. ప్రత్యేకమైన రుచి, స్థానిక అనుబంధం బ్రాండ్కు బలమయ్యాయి. ప్రస్తుతం అడ్డూరి జగన్నాథవర్మ నాయకత్వంలో సంస్థ కొనసాగుతోంది. విజయవాడ, తాడేపల్లిగూడెం, భీమవరం వంటి పట్టణాలకు విస్తరించి, ఏడాదికి సుమారు రూ.25 కోట్ల టర్నోవర్ను సాధిస్తోంది.
శతాబ్దం దాటబోతున్న ఆర్టోస్ కథ—సాధారణ వ్యాపార గాథ కాదు. ఇది ఒక ప్రాంతం తన స్వంత బ్రాండ్ను ఎలా కాపాడుకుంటుందో చెప్పే జీవంత ఉదాహరణ. గ్లాస్లో పోసిన ప్రతి చుక్కలో గోదావరి మట్టివాసనే.
