మానవ చరిత్రలో యుద్ధం అనేది అధికార దాహం, భూభాగ విస్తరణ మరియు వనరుల వేటలో భాగంగా ఉద్భవించింది. నాగరికతలు ఏర్పడకముందు తెగల మధ్య చిన్నపాటి ఘర్షణలు జరిగినప్పటికీ, రెండు వ్యవస్థీకృత రాజ్యాల మధ్య జరిగిన మొట్టమొదటి అధికారిక యుద్ధంగా సుమేరియన్ నాగరికతకు చెందిన లగాష్ మరియు ఉమ్మా నగర రాజ్యాల మధ్య జరిగిన పోరాటాన్ని చరిత్రకారులు గుర్తిస్తారు. క్రీస్తు పూర్వం రెండు వేల నాలుగు వందల యాభై ప్రాంతంలో ప్రాచీన మెసొపొటేమియా ప్రాంతంలో ఈ యుద్ధం సంభవించింది. ఇది కేవలం ఒక ఘర్షణ మాత్రమే కాదు, వ్యూహ ప్రతివ్యూహాలతో కూడిన ఒక సంపూర్ణ సైనిక చర్య.
ఈ యుద్ధానికి ప్రధాన కారణం గు-ఎడిన్ అని పిలువబడే అత్యంత సారవంతమైన సరిహద్దు భూభాగం. లగాష్ మరియు ఉమ్మా నగరాల మధ్య ఉన్న ఈ భూమి వ్యవసాయానికి, పశుగ్రాసానికి ఎంతో అనువైనది. ఈ భూమిపై యాజమాన్యం కోసం రెండు రాజ్యాల మధ్య దశాబ్దాల తరబడి వివాదాలు సాగాయి. చివరకు లగాష్ పాలకుడైన ఎన్నాటమ్ నేతృత్వంలో ఒక భారీ సైన్యం ఉమ్మా రాజ్యంపై దాడి చేసింది. ఈ చారిత్రక ఘట్టాన్ని వివరించే ఆధారాలు వల్చర్స్ స్టెలే అనే సున్నపురాయి శిలాఫలకంపై నేటికీ భద్రంగా ఉన్నాయి. ఇది ప్రపంచంలోనే యుద్ధ విశేషాలను తెలిపే అతి పురాతనమైన చారిత్రక ఆధారం.
ఈ యుద్ధంలో ఉపయోగించిన ఆయుధాలు మరియు యుద్ధ తంత్రాలు ఆశ్చర్యకరంగా ఉన్నాయి. సైనికులు కంచుతో చేసిన శిరస్త్రాణాలు, ఈటెలు మరియు చర్మంతో చేసిన కవచాలను ధరించేవారు. ముఖ్యంగా ఫలాంక్స్ అని పిలువబడే వ్యూహం అంటే సైనికులందరూ ఒకే వరుసలో నిలబడి తమ డాలులను ఒకదానికొకటి ఆనించి ఒక గోడలా ఏర్పడటం ఈ యుద్ధంలోనే మొదటిసారిగా కనిపించింది. అంతేకాకుండా, గాడిదలు లాగే యుద్ధ రథాలను కూడా ఈ పోరాటంలో ఉపయోగించారు. ఎన్నాటమ్ సైన్యం ఉమ్మా పాలకుడైన ఉష్ బలగాలను చిత్తుగా ఓడించి, వేలాది మంది శత్రువులను సంహరించింది. ఈ విజయానంతరం ఇరు రాజ్యాల మధ్య ఒక సరిహద్దు ఒప్పందం కుదిరింది, ఇది ప్రపంచ చరిత్రలోనే మొట్టమొదటి అంతర్జాతీయ సరిహద్దు ఒప్పందంగా పరిగణించబడుతుంది.
యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత ఎన్నాటమ్ తన విజయానికి గుర్తుగా భారీ గోతులను తవ్వించి శత్రువుల శవాలను పూడ్చిపెట్టించాడు. జయించిన భూమిపై లగాష్ తన అధికారాన్ని చాటుతూ స్తంభాలను నాటింది. అయితే ఈ శాంతి ఎంతో కాలం నిలవలేదు. గెలుపోటముల చక్రం మళ్ళీ తిరిగి కొన్ని ఏళ్ల తర్వాత ఉమ్మా రాజ్యం తిరిగి పుంజుకుని లగాష్ను ఓడించింది. ఈ నిరంతర పోరాటాలు మెసొపొటేమియా ప్రాంతంలోని రాజ్యాలను బలహీనపరిచాయి, ఇది తదుపరి కాలంలో ఇతర సామ్రాజ్యాల ఆవిర్భావానికి దారితీసింది.
ప్రపంచంలో జరిగిన ఈ మొదటి యుద్ధం మానవ స్వభావంలోని సంఘర్షణను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఒక చిన్న భూభాగం కోసం మొదలైన ఈ పోరాటం, కాలక్రమేణా భారీ యుద్ధ నౌకలు, విమానాలు మరియు అణ్వాయుధాల వరకు పరిణామం చెందింది. లగాష్ మరియు ఉమ్మా నగరాల మధ్య జరిగిన ఈ పోరాటం యుద్ధం యొక్క వినాశకారి రూపాన్ని మరియు గెలిచిన రాజ్యం పొందే తాత్కాలిక గర్వాన్ని లోకానికి చాటి చెప్పింది. చరిత్ర పుటలలో ఈ యుద్ధం కేవలం ఒక గెలుపుగా మాత్రమే కాకుండా, వ్యవస్థీకృత సైనిక వ్యవస్థకు మరియు రాజ్యాల మధ్య ఉండే భౌగోళిక రాజకీయాల ఆరంభానికి ప్రతీకగా నిలిచిపోయింది. శాంతి కోసం ఒప్పందాలు చేసుకోవడం, యుద్ధ వీరులను గౌరవించడం వంటి సంప్రదాయాలు కూడా ఈ తొలి పోరాటం నుండే మొదలయ్యాయి.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
