ప్రపంచంలోనే అత్యంత భారీ తెగ లేదా జాతి గా పశ్చిమ ఆఫ్రికా ప్రాంతానికి చెందిన యారుబా తెగ పేరు రికార్డు పుటల్లోకి ఎక్కింది. నైజీరియా, బెనిన్, టోగో వంటి దేశాలలో ఈ తెగ ప్రజలు కోట్లాది సంఖ్యలో జీవిస్తున్నారు. ప్రస్తుత కాలపు గణాంకాల ప్రకారం వీరి జనాభా సుమారు ఐదు కోట్ల వరకు ఉంటుందని అంచనా. యారుబా ప్రజలు కేవలం ఆఫ్రికా ఖండానికే పరిమితం కాకుండా బ్రెజిల్, క్యూబా, అమెరికా వంటి దేశాల్లో కూడా పెద్ద సంఖ్యలో కనిపిస్తారు. చరిత్రను పరిశీలిస్తే ఈ తెగకు వేల ఏళ్ల నాటి ఘనమైన నేపథ్యం ఉంది. ఎనిమిదవ శతాబ్దంలోనే వీరు ఇలే ఇఫే అనే నగరాన్ని కేంద్రంగా చేసుకుని గొప్ప నాగరికతను నిర్మించుకున్నారు. యారుబా సంస్కృతిలో కళలు, సంగీతం, సాంప్రదాయక జీవనశైలికి అత్యంత ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. వీరు అనుసరించే ఇఫా అనే సాంప్రదాయక పద్ధతులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరిశోధకులను ఆకర్షిస్తున్నాయి. పూర్వ కాలంలో జరిగిన అట్లాంటిక్ బానిస వ్యాపారం కారణంగా ఈ తెగ ప్రజలు బలవంతంగా ఇతర ఖండాలకు తరలించబడ్డారు. దీనివల్ల వారి ఆచారాలు, నమ్మకాలు పశ్చిమ దేశాల్లో కూడా బలంగా నాటుకున్నాయి.
యారుబా భాష నైజర్ కాంగో భాషా కుటుంబానికి చెందినది. ఆఫ్రికా ఖండంలో అత్యధికంగా మాట్లాడే భాషల్లో ఇది ఒకటి. ఈ తెగ ప్రజలు ప్రాచీన కాలం నుండి నగరాల నిర్మాణంలో ఆరితేరిన వారు. వారు నిర్మించిన పట్టణాలు కోటలు, మార్కెట్లు, విశాలమైన రాజభవనాలతో అద్భుతంగా ఉండేవి. నేటి ఆధునిక కాలంలో కూడా నైజీరియాలోని లాగోస్, ఇబాడాన్ వంటి నగరాల అభివృద్ధిలో వీరి పాత్ర ఎంతో కీలకం. యారుబా ప్రజల ఆహారపు అలవాట్లు, వారు ధరించే సాంప్రదాయక దుస్తులు వారి ప్రత్యేక గుర్తింపును చాటిచెబుతాయి. అశో ఓకే వంటి ప్రత్యేక నేత వస్త్రాలు వీరి కళా నైపుణ్యానికి నిదర్శనం. వ్యవసాయ రంగంలో కూడా వీరు ఎంతో ప్రగతి సాధించారు. ముఖ్యంగా దుంపలు, కోకో సాగు చేయడంలో వీరు ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందారు. వీరి పరిపాలనా వ్యవస్థలో రాజులను ఓబా అని పిలుస్తారు. ప్రతి గ్రామానికి, నగరానికి ఒక ఓబా ఉండి ప్రజల సంక్షేమాన్ని చూస్తుంటారు.
యారుబా తెగ తర్వాత నైజీరియాలోనే ఉండే హాసా, ఇగ్బో తెగలు కూడా భారీ జనాభాను కలిగి ఉన్నాయి. హాసా తెగ జనాభా సుమారు ఏడు కోట్ల కంటే ఎక్కువ ఉన్నప్పటికీ వారు ఒక విస్తృత జాతి సమూహంగా పరిగణించబడతారు. ఆసియా ఖండం వైపు చూస్తే ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్ సరిహద్దుల్లో ఉండే పష్టూన్ తెగ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద గిరిజన సమాజాలలో ఒకటిగా పేరుగాంచింది. వీరి జనాభా ఆరు కోట్లకు పైగా ఉంటుంది. భారతదేశం విషయానికి వస్తే భీల్, గోండు తెగలు అత్యధిక జనాభా కలిగిన గిరిజన సమూహాలుగా ఉన్నాయి. భీల్ తెగ జనాభా సుమారు కోటి డెబ్బై లక్షల వరకు ఉంటుంది. అయితే యారుబా తెగ ప్రజలు తమ రాజకీయ చైతన్యం, విద్యా రంగంలో సాధించిన ప్రగతి, పారిశ్రామిక నైపుణ్యంతో పశ్చిమ ఆఫ్రికా మొత్తాన్ని ప్రభావితం చేస్తున్నారు.
వారి కాంస్య విగ్రహాలు, మట్టితో చేసిన శిల్పాలు కళా ప్రపంచంలో అద్భుతాలుగా కొనియాడబడతాయి. పూసలతో చేసే పనితనం, రంగురంగుల ముసుగులు వీరి పండుగలలో ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి. ఈ తెగలోని ప్రజలు తమ పూర్వీకుల నుండి వచ్చిన ఆచారాలను గౌరవిస్తూనే ఆధునిక ప్రపంచంతో పోటీ పడుతున్నారు. వీరి సామాజిక కట్టుబాట్లు, కుటుంబ వ్యవస్థ ఎంతో పటిష్టంగా ఉంటాయి. యారుబా ప్రజలు తమ పండుగలను ఎంతో వైభవంగా జరుపుకుంటారు. ఆ సమయంలో వారు ప్రదర్శించే నృత్యాలు, వాయించే డ్రమ్ములు ప్రేక్షకులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తాయి. ప్రపంచంలోని ఇతర తెగలతో పోల్చినప్పుడు యారుబా ప్రజలు తమ సంస్కృతిని విదేశాల్లో కూడా సజీవంగా ఉంచడంలో విజయం సాధించారు. బ్రెజిల్ వంటి దేశాల్లోని సంగీతం, నృత్య రీతులపై యారుబా ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. వీరి ఆధ్యాత్మిక నమ్మకాలలో దైవత్వం పట్ల అపారమైన గౌరవం ఉంటుంది. ప్రకృతి శక్తులను దైవ రూపాలుగా ఆరాధించడం వీరి సంప్రదాయం. వీరి జీవన విధానం మానవ పరిణామ క్రమంలోని వైవిధ్యాన్ని స్పష్టంగా చూపిస్తుంది. ఈ అపారమైన జనాభా కలిగిన తెగ భవిష్యత్తులో కూడా తమ ప్రత్యేకతను కాపాడుకుంటూ ప్రపంచ పటంలో ఒక ముఖ్యమైన శక్తిగా కొనసాగనుంది. యారుబా ప్రజల మేధస్సు, వారి శ్రమ నైపుణ్యం ఆఫ్రికా ఖండపు సరిహద్దులు దాటి ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందుతున్నాయి. విద్యావంతులైన యారుబా యువత నేడు ప్రపంచంలోని వివిధ రంగాలలో అగ్రస్థానాల్లో రాణిస్తున్నారు. ఇది వారి తెగకు గర్వకారణంగా మారింది.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
