ప్రపంచంలోని క్రైస్తవ ప్రార్థనా మందిరాల్లో అత్యంత భారీ మరియు వైశాల్యపరంగా అతిపెద్ద కట్టడంగా వాటికన్ నగరంలోని సెయింట్ పీటర్స్ బాసిలికా గుర్తింపు పొందింది. ఇది కేవలం ఒక మతపరమైన కేంద్రం మాత్రమే కాకుండా అద్భుతమైన నిర్మాణ కళకు చారిత్రక ప్రాధాన్యతకు నిలువుటద్దంగా నిలిచింది. సుమారు ఇరవై ఒక్క వేల చదరపు మీటర్ల కంటే ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి ఉన్న ఈ మహా నిర్మాణం ఒకే సమయంలో అరవై వేల మంది భక్తులు ప్రార్థనలు చేసుకునే విధంగా నిర్మించబడింది. రోమ్ నగరంలోని టైబర్ నది పశ్చిమ తీరాన ఉన్న ఈ బాసిలికాను పునరుజ్జీవన కాలపు అత్యుత్తమ నిర్మాణంగా యావత్ ప్రపంచం కొనియాడుతుంది. ఏసుక్రీస్తు పన్నెండు మంది శిష్యులలో ఒకరైన సెయింట్ పీటర్ సమాధిపైనే ఈ చర్చి నిర్మించబడిందని భక్తులు ప్రగాఢంగా నమ్ముతారు. ఈ బాసిలికా నిర్మాణం పదిహేను వందల ఆరు ఏప్రిల్ పద్ధెనిమిదవ తేదీన ప్రారంభమై సుమారు నూట ఇరవై ఏళ్ల పాటు సుదీర్ఘంగా కొనసాగి పదహారు వందల ఇరవై ఆరు నవంబర్ పద్ధెనిమిదవ తేదీన పూర్తయింది. మైఖేలాంజెలో బెర్నిని బ్రమంటే వంటి ప్రపంచ ప్రసిద్ధ శిల్పులు దీని అద్భుత రూపకల్పనలో కీలక భాగస్వామ్యం వహించారు. ముఖ్యంగా దీని పైన ఉన్న భారీ గుమ్మటం ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన వాటిలో ఒకటిగా నిలిచి సుమారు నూట ముప్పై ఆరు మీటర్ల ఎత్తుతో ఆకాశాన్ని తాకుతున్నట్లు కనిపిస్తుంది. దీని లోపలి భాగంలో ఉన్న అలంకరణలు శిల్పాలు చిత్రలేఖనాలు పర్యాటకులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తాయి. మైఖేలాంజెలో స్వయంగా చెక్కిన పీటా శిల్పం ఈ చర్చిలో ఉన్న అత్యంత విలువైన కళాఖండాలలో ఒకటిగా నిలుస్తుంది.
ఐవరీ కోస్ట్ ప్రాంతంలోని యమూసుక్రోలో ఉన్న బాసిలికా ఆఫ్ అవర్ లేడీ ఆఫ్ పీస్ కూడా వైశాల్యపరంగా సెయింట్ పీటర్స్ బాసిలికా కంటే పెద్దదని గిన్నిస్ ప్రపంచ రికార్డులు పేర్కొన్నప్పటికీ భక్తుల సామర్థ్యం అంతర్గత వైశాల్యం పరంగా వాటికన్ బాసిలికానే అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతోంది. ఐవరీ కోస్ట్ చర్చి మొత్తం ముప్పై వేల చదరపు మీటర్ల వైశాల్యంలో ఉన్నప్పటికీ అందులో ఉద్యానవనాలు ఇతర ఖాళీ ప్రదేశాలు కలిసి ఉంటాయి. సెయింట్ పీటర్స్ బాసిలికా తన చారిత్రక వైభవం క్రైస్తవ మత కేంద్రంగా ఉన్న విశిష్టత వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా అగ్రస్థానంలో ఉంది. ఈ చర్చి ముందు ఉన్న విశాలమైన సెయింట్ పీటర్స్ స్క్వేర్ కూడా దీని అందాన్ని రెట్టింపు చేస్తుంది. ఇక్కడ పోప్ ప్రసంగించే సమయంలో లక్షలాది మంది భక్తులు ఒకచోట చేరి ప్రార్థనల్లో పాల్గొంటారు. చర్చి గోడలపై ఉన్న పవిత్ర గ్రంథ వాక్యాలు చిత్రలేఖనాలు నాటి కాలపు కళా నైపుణ్యాన్ని అడుగడుగునా చాటిచెబుతాయి. ఆధునిక కాలంలో కూడా ఈ నిర్మాణం ఎంతో పటిష్టంగా ఉండటం చూస్తే నాటి నిర్మాణ కౌశలం అర్థమవుతుంది. ప్రతి సంవత్సరం ప్రపంచం నలుమూలల నుండి కోట్లాది మంది పర్యాటకులు యాత్రికులు ఈ అద్భుత కట్టడాన్ని సందర్శిస్తూ ఉంటారు. ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా గుర్తించబడిన ఈ బాసిలికా మానవ నిర్మిత అద్భుతాలలో ఒకటిగా చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతుంది. ఇంతటి భారీ నిర్మాణ శైలి భద్రతా పరంగా వాటికన్ నగరంలో ఈ చర్చికి ఉన్న ప్రత్యేక గౌరవం మరే ఇతర ప్రాంతంలోనూ కనిపించదు. ఈ చర్చి కింద ఉన్న రహస్య గదులు పూర్వపు పోప్ల సమాధులు సందర్శకులకు ఒక విభిన్నమైన అనుభూతిని కలిగిస్తాయి.
ఈ మహాకట్టడ నిర్మాణంలో వాడిన పాలరాయి సున్నపురాయి నాణ్యత అమోఘమైనది. చర్చి లోపలి భాగంలో ఉన్న బలిపీఠం దాని పైన ఉన్న కాంస్య వితానం బెర్నిని యొక్క శిల్పకళా చాతుర్యానికి నిదర్శనం. ప్రతి స్తంభం ప్రతి గోడ ఒక కథను చెబుతున్నట్లుగా ఉంటుంది. ఇక్కడ ఉన్న గంటల నాదం మైళ్ల దూరం వరకు వినిపిస్తూ భక్తిభావాన్ని కలిగిస్తుంది. శతాబ్దాల కాలం గడిచినా దీని రంగు రూపు ఏమాత్రం తగ్గకపోవడం విశేషం. క్రైస్తవ మత ప్రచారంలో ఈ చర్చి పాత్ర వెలకట్టలేనిది. ఇక్కడ జరిగే పవిత్ర ఉత్సవాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేయబడతాయి. దీని నిర్మాణంలో పాల్గొన్న వేలాది మంది కార్మికుల శ్రమ ఈ కట్టడంలోని ప్రతి అణువులో కనిపిస్తుంది. ఐరోపా ఖండంలోని అద్భుత కట్టడాలలో ఇది అగ్రగామిగా ఉంది. దీని లోపలి గాలి వెలుతురు వచ్చే విధానం ఆ కాలపు వాస్తు శాస్త్ర విజ్ఞానానికి నిదర్శనం. ఈ బాసిలికాలో ఉన్న గ్రంథాలయం అనేక పురాతన పత్రాలకు నిలయంగా ఉంది. ఈ చర్చి నిర్మాణం వెనుక ఉన్న చరిత్ర త్యాగాలు భక్తి భావం నేటికీ భక్తులకు స్ఫూర్తినిస్తాయి. దీని విస్తీర్ణం పెంచడానికి అనేకసార్లు పునరుద్ధరణ పనులు జరిగాయి. అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన ఈ దేవాలయం తన వైభవాన్ని తరతరాలకు పంచుతూనే ఉంటుంది. నగర పరిపాలన యంత్రాంగం కూడా ఈ చర్చి భద్రతను ఎంతో కట్టుదిట్టంగా పర్యవేక్షిస్తుంది. ఈ కట్టడం కేవలం ఒక రాయి రప్పల నిర్మాణం కాదు కోట్లాది మంది విశ్వాసానికి ప్రతిరూపం. దానిలోని ప్రతి శిల్పం జీవకళతో ఉట్టిపడుతూ నాటి కళాకారుల ప్రతిభను ఈ ప్రపంచానికి పరిచయం చేస్తూనే ఉంటుంది. పర్యాటక రంగంలో వాటికన్ సిటీకి లభిస్తున్న ప్రాధాన్యతలో ఈ బాసిలికాదే సింహభాగం. ప్రకృతి వైపరీత్యాలను కూడా తట్టుకుని నిలబడటం దీని నిర్మాణ పటిమకు నిదర్శనం. భవిష్యత్తులో కూడా ఈ నిర్మాణం తన విశిష్టతను కోల్పోకుండా విశ్వవ్యాప్తంగా క్రైస్తవ మత ప్రాముఖ్యతను చాటుతూనే ఉంటుంది.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
