ప్రకృతి సృష్టించిన అనేక అద్భుతాలలో పక్షుల ప్రపంచం ఎంతో వైవిధ్యమైనది. ఈ పక్షుల జాతులలో ఆకారం, బరువు మరియు ఎత్తు పరంగా ‘నిప్పుకోడి’ లేదా ‘ఆస్ట్రిచ్’ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పక్షిగా రికార్డు సృష్టించింది. ఆఫ్రికా ఖండంలోని ఎడారి ప్రాంతాలు మరియు గడ్డి భూములలో నివసించే ఈ పక్షి ఎగరలేనప్పటికీ, భూమిపై అత్యంత వేగంగా పరుగెత్తే పక్షిగా పేరు పొందింది. దీని శాస్త్రీయ నామం ‘స్ట్రుథియో కామెలస్’. సాధారణ పక్షులతో పోలిస్తే దీని పరిమాణం ఎంతో భారీగా ఉంటుంది. ఒక నిప్పుకోడి సుమారు ఏడు నుండి తొమ్మిది అడుగుల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. దీని బరువు దాదాపు నూట యాభై కిలోల వరకు ఉంటుంది. ఇంతటి భారీ శరీరం ఉండటం వల్ల ఇవి ఆకాశంలోకి ఎగరలేవు, కానీ ప్రకృతి వీటికి పరుగెత్తడానికి అనువైన బలమైన కాళ్లను ప్రసాదించింది.
నిప్పుకోడి యొక్క శారీరక నిర్మాణం ఎంతో విలక్షణంగా ఉంటుంది. దీని కాళ్లు ఎంతో శక్తివంతమైనవి, ఒక్క తన్నుతో సింహాన్ని కూడా గాయపరిచే లేదా చంపే సామర్థ్యం వీటికి ఉంటుంది. పక్షుల జాతిలో కేవలం రెండు వేళ్లు మాత్రమే ఉన్న ఏకైక పక్షి ఇది. దీనివల్ల ఇవి గంటకు డెబ్బై కిలోమీటర్ల వేగంతో పరుగెత్తగలవు. నిప్పుకోడి కళ్లు ప్రపంచంలోని ఏ ఇతర భూచర ప్రాణి కళ్ల కంటే పెద్దవిగా ఉంటాయి. వీటి కన్ను పరిమాణం సుమారు రెండు అంగుళాల వ్యాసం కలిగి ఉండి, వాటి మెదడు కంటే పెద్దదిగా ఉండటం గమనార్హం. ఈ పెద్ద కళ్ల వల్ల ఇవి చాలా దూరంలో ఉన్న శత్రువులను కూడా సులభంగా గుర్తించగలవు. వీటి మెడ పొడవుగా ఉండటం వల్ల పక్కల వైపు మరియు వెనుక వైపు కూడా సులభంగా చూడగలుగుతాయి.
నిప్పుకోడి పెట్టే గుడ్లు కూడా ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దవి. ఒక నిప్పుకోడి గుడ్డు సుమారు ఒకటిన్నర కిలోల బరువు ఉంటుంది. ఇది దాదాపు ఇరవై కోడిగుడ్ల పరిమాణంతో సమానం. వీటి గుడ్డు పెంకు ఎంతో బలంగా ఉండి, ఒక మనిషి బరువును కూడా తట్టుకోగలదు. ఇవి సాధారణంగా గుంపులుగా నివసిస్తాయి. ఒక గుంపులో ఒక ప్రధాన మగ పక్షి మరియు కొన్ని ఆడ పక్షులు ఉంటాయి. ఇవి శాకాహారులు అయినప్పటికీ, కొన్నిసార్లు చిన్న పురుగులు మరియు బల్లులను కూడా ఆహారంగా తీసుకుంటాయి. ఇవి నీరు లేకుండా చాలా రోజులు ఉండగలవు, ఎందుకంటే ఇవి తినే మొక్కల నుండి వచ్చే తేమ వీటికి సరిపోతుంది. తమ ప్రాణాలకు ప్రమాదం వాటిల్లినప్పుడు ఇవి తలను ఇసుకలో దాచుకుంటాయని ఒక నానుడి ఉంది, కానీ వాస్తవానికి ఇవి భూమికి దగ్గరగా తల వంచి శత్రువుల నుండి తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాయి.
నిప్పుకోడి ఈకలు కూడా ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందినవి. పూర్వ కాలం నుండి వీటి ఈకలను అలంకరణ కోసం మరియు దుస్తుల తయారీలో ఉపయోగిస్తున్నారు. వీటి చర్మం మరియు మాంసం కూడా వాణిజ్యపరంగా ఎంతో విలువైనవి. ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక దేశాలలో నిప్పుకోళ్ల పెంపకం ఒక పరిశ్రమగా మారింది. ఇవి సుమారు నలభై నుండి యాభై ఏళ్ల వరకు జీవిస్తాయి. పర్యావరణ సమతుల్యతలో వీటి పాత్ర ఎంతో ముఖ్యం. ఎడారి ప్రాంతాలలో విత్తనాల వ్యాప్తికి ఇవి ఎంతో సహాయపడతాయి. ఎగరలేకపోయినా తన వేగంతో మరియు శక్తితో పక్షుల సామ్రాజ్యంలో రారాజుగా వెలుగొందుతున్న నిప్పుకోడి నిజంగా ఒక ప్రకృతి అద్భుతం. దీని జీవనశైలి మరియు శారీరక ప్రత్యేకతలు శాస్త్రవేత్తలకు ఎప్పుడూ ఆసక్తిని కలిగిస్తాయి. జంతు ప్రదర్శనశాలలలో కూడా పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకర్షించే పక్షులలో నిప్పుకోడి మొదటి వరుసలో ఉంటుంది.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
