మహారాష్ట్రలోని జలగావ్ జిల్లాలో పడోల్స అనే ఒక పురాతన గ్రామం ఉంది. ఈ గ్రామంలో నెలకొన్న శ్రీరామ చంద్రుని ఆలయం మిగిలిన అన్ని రామాలయాల కంటే భిన్నంగా కనిపిస్తుంది. సాధారణంగా రామాయణ గాథలో శ్రీరాముడు ఎక్కడ ఉంటే అక్కడ హనుమంతుడు తప్పనిసరిగా ఉంటాడు. కానీ ఈ విలక్షణమైన క్షేత్రంలో మాత్రం రాముడి సన్నిధిలో ఆంజనేయుని విగ్రహం ప్రతిష్టించబడలేదు. ఈ వింతకు సంబంధించి అనేక పురాణ గాథలు స్థానికంగా ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి. త్రేతాయుగంలో అహిరావణుడు మైరావణుడు అనే రాక్షసులు శ్రీరామ లక్ష్మణులను అపహరించి పాతాళ లోకానికి తీసుకువెళ్ళినప్పుడు వారిని కాపాడటానికి హనుమంతుడు వెళ్తాడు. ఆ సమయంలో ఇక్కడ రాముడు ఒంటరిగా ఉన్నాడనే భావనతో ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించినట్లు పెద్దలు చెబుతుంటారు. మరొక కథనం ప్రకారం హనుమంతుడు తన విద్యాభ్యాసం కోసం సూర్య భగవానుడి వద్దకు వెళ్ళిన సమయంలో రాముడు ఈ ప్రదేశంలో విశ్రమించాడు. ఆ కారణంగానే ఇక్కడ హనుమంతుని విగ్రహం లేదని భక్తులు నమ్మకం వ్యక్తపరుస్తారు.
ఆలయ గర్భాలయంలో శ్రీరామ చంద్రుడు తన దేవేరి సీతాదేవి తోనూ సోదరుడైన లక్ష్మణుడితోనూ కలిసి అత్యంత సుందరంగా దర్శనమిస్తాడు. ఈ విగ్రహాల రూపకల్పనలో శిల్పకళా నైపుణ్యం ఉట్టిపడుతుంది. ప్రతి ఏటా శ్రీరామనవమి వేడుకలు ఈ గ్రామంలో అత్యంత వైభవంగా జరుగుతాయి. చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల నుండి వేలాది మంది భక్తులు తరలివచ్చి స్వామివారి కళ్యాణాన్ని తిలకిస్తారు. ఈ క్షేత్రంలో హనుమంతుడు లేకపోవడం ఒక లోటుగా అనిపించకుండా భక్తులు తమ భక్తి ప్రపత్తులతో ఆ లోటును భర్తీ చేసుకుంటారు. ఈ గ్రామంలోని ప్రజలకు హనుమంతుడిపై అపారమైన గౌరవం ఉన్నప్పటికీ ఆలయ మర్యాదను పాటిస్తూ అక్కడ వేరే విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేయలేదు. ఈ పవిత్ర ప్రదేశంలో అడుగుపెట్టిన ప్రతి ఒక్కరికీ ఒక విధమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతత లభిస్తుంది. ఇక్కడి పూజా కార్యక్రమాలు వేద మంత్రోచ్ఛారణలతో అత్యంత నిష్ఠగా సాగుతాయి.
ఈ ఆలయం నిర్మించిన శైలి పాతకాలపు నిర్మాణ పద్ధతులను ప్రతిబింబిస్తుంది. రాతి కట్టడాలు శిల్పాలు పర్యాటకులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తాయి. దైనందిన జీవితంలో ఎదురయ్యే మానసిక ఒత్తిడి నుండి ఉపశమనం పొందడానికి భక్తులు ఈ ప్రశాంతమైన వాతావరణాన్ని ఎంచుకుంటారు. ప్రకృతి ఒడిలో ఉన్న ఈ గ్రామం రామ భక్తులకు ఒక దివ్యధామంలా కనిపిస్తుంది. హనుమంతుడు తన స్వామి కార్యంలో ఎక్కడో నిమగ్నమై ఉన్నాడనే భావన ఇక్కడ భక్తులలో బలంగా ఉంటుంది. అందుకే ఆయన విగ్రహం లేకపోయినా మనసులోనే ఆంజనేయుడిని స్మరించుకుంటూ రాముడిని దర్శించుకుంటారు. ఈ ఆలయ నిర్వహణలో గ్రామస్తులు చురుకైన పాత్ర పోషిస్తారు. తరతరాలుగా వస్తున్న ఆచారాలను ఏమాత్రం చెక్కుచెదరకుండా కాపాడుకుంటూ వస్తున్నారు.
దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న రామ భక్తులు ఈ వింతను చూడటానికి ఆసక్తి కనబరుస్తారు. కేవలం ఆధ్యాత్మిక భావనతోనే కాకుండా చారిత్రక ప్రాముఖ్యత కలిగిన ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించడం ఒక గొప్ప అనుభూతినిస్తుంది. హనుమంతుడు లేని రామలయం అనే పేరుతోనే ఈ గ్రామానికి గుర్తింపు లభించింది. ఇక్కడి ప్రశాంతమైన పరిసరాలు పచ్చని పొలాలు యాత్రికులకు ఆహ్లాదాన్ని కలిగిస్తాయి. ప్రతిరోజూ ఉదయం సాయంత్రం జరిగే హారతి కార్యక్రమాలలో భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొంటారు. శ్రీరాముడి పట్ల ఉన్న అచంచలమైన భక్తి ఈ గ్రామంలో ప్రతి అడుగునా కనిపిస్తుంది. విలక్షణమైన సంప్రదాయాలను గౌరవించే భారతీయ సంస్కృతికి ఈ ఆలయం ఒక గొప్ప ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది. మానవ మేధస్సుకు అందని పురాణ రహస్యాలు ఈ క్షేత్రంలో దాగి ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది. భక్తి మార్గంలో నడిచే వారికి ఈ రామలయం ఒక శక్తి కేంద్రంగా భాసిల్లుతోంది. ప్రతి ఒక్కరూ తమ జీవితంలో ఒక్కసారైనా దర్శించవలసిన విశిష్టమైన పుణ్యక్షేత్రం ఇది.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
