విశ్వంలో మనకు తెలిసిన అత్యంత భారీ నక్షత్రాల గురించి చర్చించినప్పుడు మన దృష్టి మొదటగా స్టీఫెన్సన్ 2-18 పై పడుతుంది. నక్షత్రాల పరిమాణాన్ని కొలవడం శాస్త్రవేత్తలకు ఎప్పుడూ ఒక సవాలుగానే ఉంటుంది. గతంలో యూవై స్కుటి అత్యంత పెద్ద నక్షత్రంగా పరిగణించబడేది, కానీ 2026 నాటి ఆధునిక ఖగోళ పరిశోధనల ప్రకారం స్టీఫెన్సన్ 2-18 ఆ స్థానాన్ని కైవసం చేసుకుంది. ఇది భూమి నుండి సుమారు 20,000 కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో, స్కుటం అనే నక్షత్ర రాశిలో కొలువై ఉంది.
స్టీఫెన్సన్ 2-18 ఒక రెడ్ సూపర్ జెయింట్ రకానికి చెందిన నక్షత్రం. దీని పరిమాణం ఊహకందని రీతిలో ఉంటుంది. ఈ నక్షత్రం వ్యాసార్థం సూర్యుని కంటే సుమారు 2,150 రెట్లు పెద్దది. దీని లోపల దాదాపు 10 బిలియన్ల సూర్యులను ఇమడ్చవచ్చు. అంటే మన సూర్యుడు ఒక చిన్న బిందువులా కనిపిస్తాడు. ఒకవేళ ఈ నక్షత్రాన్ని మన సౌర కుటుంబం మధ్యలో ఉంచితే, ఇది బుధుడు, శుక్రుడు, భూమి, కుజుడు, బృహస్పతి మరియు శని గ్రహాల కక్ష్యలను కూడా దాటి విస్తరిస్తుంది. దీని అంచులను చేరుకోవడానికి కాంతికి కూడా చాలా సమయం పడుతుంది.
ఈ నక్షత్రం కేవలం పరిమాణంలోనే కాకుండా, ప్రకాశంలోనూ అగ్రస్థానంలో ఉంది. ఇది సూర్యుని కంటే సుమారు 4.4 లక్షల రెట్లు ఎక్కువ కాంతిని విడుదల చేస్తుంది. దీని ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత సుమారు 3,200 కెల్విన్ల వరకు ఉంటుంది. ఇటువంటి భారీ నక్షత్రాలు తమ చివరి దశలో ఉన్నప్పుడు విపరీతమైన శక్తిని విడుదల చేస్తూ ఉబ్బుతాయి. స్టీఫెన్సన్ 2-18 కూడా తన జీవిత చరమాంకంలో ఉంది. ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు దీని పరిణామ క్రమాన్ని నిశితంగా గమనిస్తున్నారు. ఇది నక్షత్ర మండలం మధ్యలో ఉన్న ఒక భారీ నక్షత్ర గుచ్ఛంలో భాగంగా ఉంది.
విశ్వంలో స్టీఫెన్సన్ 2-18తో పాటు మరికొన్ని అసాధారణ నక్షత్రాలు ఉన్నాయి. డబ్ల్యూఓహెచ్ జి64 అనే నక్షత్రం మన పాలపుంత బయట, లార్జ్ మెగెల్లానిక్ క్లౌడ్లో ఉంది. 2026 ప్రారంభంలో దీనిపై జరిగిన పరిశోధనలు ఇది తన బాహ్య పొరలను వేగంగా కోల్పోతూ అంతిమ దశకు చేరుతోందని వెల్లడించాయి. అలాగే యూవై స్కుటి ఒకప్పుడు అతిపెద్ద నక్షత్రంగా గుర్తింపు పొందింది. దీని వ్యాసార్థం సూర్యుని కంటే 1,700 రెట్లు ఎక్కువ. వైవై కానిస్ మెజారిస్ కూడా ఒక భారీ నక్షత్రం, దీని పరిమాణం సూర్యుని కంటే సుమారు 1,420 రెట్లు ఉంటుంది.
ఇంత భారీ పరిమాణం ఉన్న నక్షత్రాలు ఎక్కువ కాలం జీవించలేవు. ఇవి కేవలం కొన్ని మిలియన్ల సంవత్సరాల పాటు మాత్రమే వెలుగుతాయి. స్టీఫెన్సన్ 2-18 వంటి నక్షత్రాలు భవిష్యత్తులో అత్యంత శక్తివంతమైన సూపర్ నోవా పేలుడుకు గురవుతాయి. ఆ తర్వాత ఇవి ఒక నల్ల బిలం గా లేదా న్యూట్రాన్ నక్షత్రంగా మారిపోయే అవకాశం ఉంది. విశ్వం యొక్క అనంతమైన వైశాల్యంలో ఇటువంటి మహా నక్షత్రాలు మన ఉనికి ఎంత అల్పమైనదో నిరంతరం గుర్తుచేస్తూనే ఉంటాయి. ఇవి ఖగోళ విజ్ఞాన శాస్త్రంలో అత్యంత కీలకమైన అంశాలుగా నిలుస్తాయి.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
