పంచంలో అత్యధిక వర్షపాతం నమోదయ్యే ప్రాంతంగా మేఘాలయ రాష్ట్రంలోని మాసిన్రామ్ గ్రామం అగ్రస్థానంలో నిలుస్తుంది. ఈ అద్భుతమైన ప్రాంతం ప్రకృతి ఒడిలో ఉంటూ నిత్యం జలధారలతో పరవశిస్తూ ఉంటుంది. రాష్ట్ర రాజధాని అయిన షిల్లాంగ్ నగరానికి సుమారు అరవై ఐదు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ చిన్న గ్రామం తన విశిష్ట భౌగోళిక పరిస్థితుల వల్ల భూమిపై అత్యంత తేమ కలిగిన ప్రాంతంగా ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడ ఏటా సగటున పదకొండు వేల ఎనిమిది వందల డెబ్బై ఒక్క మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదవుతుంది. ఈ అసాధారణ వర్షపాతం కారణంగా ఈ గ్రామం గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్లో చోటు సంపాదించుకుంది.
మాసిన్రామ్లో ఇంత భారీ స్థాయిలో వర్షాలు కురవడానికి ప్రధాన కారణం అక్కడి విలక్షణమైన భౌగోళిక స్వరూపం. ఈ ప్రాంతం తూర్పు ఖాసీ కొండల పైన సముద్ర మట్టానికి సుమారు ఒక వెయ్యి నాలుగు వందల మీటర్ల ఎత్తులో ఉంటుంది. బంగాళాఖాతం నుండి వచ్చే తేమతో కూడిన రుతుపవనాలు ఉత్తర దిశగా ప్రయాణించి ఈ ఖాసీ కొండలను బలంగా ఢీకొంటాయి. ఈ కొండలు ఒక గరాటు ఆకారంలో అమర్చబడి ఉండటం వల్ల మేఘాలు ఈ లోయలో చిక్కుకుపోయి వేగంగా పైకి లేస్తాయి. ఆకాశంలో ఎత్తుకు వెళ్లే కొద్దీ వాతావరణం చల్లబడటం వల్ల ఆ మేఘాలు భారీ వర్షంగా మారి ఈ గ్రామంపై విరుచుకుపడతాయి. ఈ సహజమైన ప్రక్రియ వల్ల ఇక్కడ సంవత్సరంలో దాదాపు ఎనిమిది నుంచి తొమ్మిది నెలల పాటు వర్షాలు నిరంతరాయంగా పడుతూనే ఉంటాయి.
మాసిన్రామ్ కంటే ముందు చిరపుంజి ప్రపంచంలోనే అత్యధిక వర్షపాతం కురిసే ప్రాంతంగా గుర్తింపు పొందింది. ప్రస్తుతం ఈ రెండు ప్రాంతాల మధ్య తీవ్రమైన పోటీ నెలకొన్నప్పటికీ మాసిన్రామ్ అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతోంది. ఈ రెండు ప్రదేశాల మధ్య దూరం కేవలం పదిహైదు కిలోమీటర్లు మాత్రమే కావడం గమనార్హం. మాసిన్రామ్లో కురిసే వర్షం తీవ్రత ఎంతలా ఉంటుందంటే అక్కడ నివసించే ప్రజలు బయటకు రావాలంటే వెదురుతో చేసిన ప్రత్యేకమైన గొడుగులను కవచంలా ధరిస్తారు. వీటిని స్థానిక భాషలో ‘క్నూప్స్’ అని పిలుస్తారు. ఇవి తల నుండి వీపు వరకు పూర్తిగా కప్పి ఉంచి వర్షం నుండి రక్షణ కల్పిస్తాయి. వర్షం కురుస్తున్నప్పుడు ఇక్కడ శబ్దం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి స్థానికులు తమ ఇళ్ల పైకప్పులపై గడ్డిని లేదా ఇతర మృదువైన పదార్థాలను వేసుకుంటారు.
భారీ వర్షాల కారణంగా ఇక్కడి ప్రజల జీవనశైలి సాధారణ ప్రాంతాలకు భిన్నంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ నిరంతరం నీరు ప్రవహిస్తూ ఉండటం వల్ల వ్యవసాయం చేయడం అత్యంత కష్టమైన పని. అధిక వర్షాలకు నేల కోతకు గురికాకుండా ఉండటానికి స్థానికులు రాళ్లతో పటిష్టమైన కట్టలు నిర్మిస్తారు. ఇక్కడ మరో ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే ‘సజీవ వేర్ల వంతెనలు’. నదులు లేదా వాగుల మీద సాధారణ వంతెనలు నిర్మించడం సాధ్యం కాని చోట రబ్బరు చెట్ల వేర్లను ఒక క్రమ పద్ధతిలో అల్లి సహజమైన వంతెనలను తయారు చేస్తారు. ఈ వంతెనలు దశాబ్దాల తరబడి చెక్కుచెదరకుండా ఉండి వందలాది మంది ప్రయాణానికి తోడ్పడతాయి. నీటి ఉధృతికి ఇనుప వంతెనలు తుప్పు పట్టి పాడైపోయినప్పటికీ ఈ సహజ వేర్ల వంతెనలు మాత్రం కాలక్రమేణా మరింత దృఢంగా తయారవుతాయి.
మాసిన్రామ్ ప్రకృతి ప్రేమికులకు ఒక గొప్ప అనుభూతిని అందిస్తుంది. ఇక్కడి పచ్చని దట్టమైన అడవులు ఆకాశం నుండి నేలకు దిగివచ్చే జలపాతాలు పర్యాటకులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తాయి. ముఖ్యంగా ఇక్కడి ‘మాముజుయి’ గుహలు చాలా ప్రసిద్ధి చెందినవి. వర్షపు నీటి నిరంతర ప్రవాహం వల్ల భూమి లోపల ఏర్పడిన ఈ గుహల్లోని శిలలు అద్భుతమైన ఆకృతులలో కనిపిస్తాయి. వర్షాకాలంలో ఈ ప్రాంతమంతా మేఘాల ముసుగులో ఉండి ఎంతో అందంగా కనిపిస్తుంది. భారీ వర్షం వల్ల కలిగే ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటూనే ప్రకృతితో మమేకమై జీవించడం ఇక్కడి ప్రజల ప్రత్యేకత. కేవలం గణాంకాల కోసమే కాకుండా ప్రకృతి ప్రసాదించిన ఈ అరుదైన వాతావరణ వైవిధ్యాన్ని కళ్లారా చూడటానికి ప్రపంచం నలుమూలల నుండి పర్యాటకులు ఈ వర్షాల గ్రామాన్ని సందర్శిస్తుంటారు. ప్రతి ఏటా కురిసే ఈ అపార వర్షపాతం భూమిపై నీటి చక్రం యొక్క శక్తిని మనకు నిరంతరం గుర్తు చేస్తూనే ఉంటుంది. ఇక్కడి మట్టి వాసన నిత్యం వినిపించే వాన చినుకుల సంగీతం పర్యాటకుల మనసులో ఎప్పటికీ చెరిగిపోని జ్ఞాపకంగా నిలిచిపోతాయి..
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
