ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆహారపు అలవాట్లు దేశాన్ని బట్టి, అక్కడి సంస్కృతిని బట్టి మారుతుంటాయి. భౌగోళిక సరిహద్దులను దాటి, ఖండాల అంతరాలను చెరిపివేసి, ప్రపంచంలోనే అత్యధిక మంది ప్రజలు అమితంగా ఇష్టపడే ఆహారంగా పిజ్జా అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ఇటలీ దేశంలోని నేపుల్స్ నగరంలో సామాన్యమైన వంటకంగా ప్రారంభమైన పిజ్జా, నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒక అంతర్జాతీయ రుచిగా రూపాంతరం చెందింది. గూగుల్ శోధనలు, వివిధ ప్రపంచ ఆహార సర్వేల ప్రకారం, భూగోళంపై అత్యధికంగా అమ్ముడవుతున్న, ప్రజలు ఎక్కువగా ఇష్టపడుతున్న వంటకం ఇదేనని స్పష్టమవుతోంది. పిజ్జాకు ఉన్న ఈ విపరీతమైన ప్రజాదరణ కారణంగానే ఇది ప్రపంచ రికార్డుల జాబితాలో ప్రముఖ స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది. ప్రాచీన కాలంలో గ్రీకులు, ఈజిప్షియన్లు రొట్టెలపై వివిధ రకాల పదార్థాలను వేసి కాల్చుకుని తినేవారు. ఆధునిక పిజ్జా ఆవిర్భావం పద్దెనిమిది వందల ఎనభై తొమ్మిదిలో ఇటలీ రాణి మార్గరీటా నేపుల్స్ పర్యటనకు వచ్చినప్పుడు జరిగినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది. ఆమె గౌరవార్థం ఇటలీ జాతీయ జెండా రంగులను ప్రతిబింబించేలా ఎరుపు టమోటాలు, తెల్లటి చీజ్, పచ్చని తులసి ఆకులతో తయారు చేసిన పిజ్జా ‘మార్గరీటా పిజ్జా’గా ప్రసిద్ధి చెందింది.
పిజ్జా ఇంతటి ఘనత సాధించడానికి ప్రధాన కారణం దానిలోని వైవిధ్యం. గోధుమ పిండితో చేసే పల్చని పొరపై టమోటా గుజ్జు, జున్ను, వివిధ రకాల కూరగాయలు లేదా మాంసాన్ని చేర్చి సెగపై కాల్చడం వల్ల దీనికి ఒక ప్రత్యేకమైన రుచి వస్తుంది. ప్రతి దేశం తమ స్థానిక రుచులకు అనుగుణంగా పిజ్జాను మార్చుకునే సౌలభ్యం ఉండటం దీని విజయ రహస్యం. భారతదేశంలో పనీర్ టిక్కా పిజ్జా ప్రాచుర్యం పొందితే, అమెరికాలో పెప్పరోని పిజ్జాను ఎక్కువగా ఇష్టపడతారు. జపాన్లో సముద్రపు ఆహారంతో పిజ్జాలను తయారు చేస్తారు. గణాంకాల ప్రకారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏటా సుమారు ఐదు వందల కోట్ల పిజ్జాలు అమ్ముడవుతున్నాయి. అమెరికాలోనే ప్రతి సెకనుకు సుమారు మూడు వందల యాభై ముక్కల పిజ్జా తింటున్నారంటే దీని క్రేజ్ ఏ స్థాయిలో ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు. ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరి తొమ్మిదవ తేదీన ప్రపంచ పిజ్జా దినోత్సవంగా జరుపుకోవడం దీని ప్రాముఖ్యతకు నిదర్శనం.
ప్రపంచ రికార్డుల విషయానికి వస్తే, పిజ్జా పేరు మీద అనేక ఆసక్తికరమైన రికార్డులు నమోదయ్యాయి. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పిజ్జాను రెండు వేల పన్నెండులో ఇటలీలోని రోమ్ నగరంలో తయారు చేశారు. దీని వైశాల్యం సుమారు పదమూడు వేల ఐదు వందల ఎనభై చదరపు అడుగులు. దీనికి ‘ఒట్టావియా’ అని పేరు పెట్టారు. అలాగే అత్యంత పొడవైన పిజ్జా రికార్డు అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా పేరు మీద ఉంది. దీని పొడవు సుమారు రెండు కిలోమీటర్లు ఉండటం గమనార్హం. కేవలం పరిమాణంలోనే కాకుండా, వేగంగా పిజ్జా తినడం, అత్యంత ఖరీదైన పిజ్జా తయారీలో కూడా గిన్నిస్ ప్రపంచ రికార్డులు ఉన్నాయి. ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఖరీదైన పిజ్జా ధర సుమారు పన్నెండు వేల డాలర్లుగా ఉంది. దీని తయారీకి డెబ్బై రెండు గంటల సమయం పడుతుంది. ఇందులో మూడు రకాల అరుదైన చేపల గుడ్లను ఉపయోగిస్తారు. అంతరిక్షంలోకి కూడా పిజ్జాను పంపిన రికార్డు ఉంది. రెండు వేల ఒకటవ సంవత్సరంలో రష్యా అంతరిక్ష సంస్థ సహాయంతో అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రానికి పిజ్జాను సరఫరా చేశారు.
పిజ్జా తర్వాత ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యధిక ప్రజాదరణ పొందిన ఆహార పదార్థాలలో పాస్తా, హ్యాంబర్గర్, నూడుల్స్ తర్వాతి స్థానాల్లో ఉన్నాయి. పిజ్జాకు ఉన్న ప్రాచుర్యం మరే ఇతర వంటకానికి లేదు. పిల్లల నుండి వృద్ధుల వరకు ప్రతి ఒక్కరూ దీని రుచికి ముగ్ధులవుతారు. సామాజిక వేడుకలు, పుట్టినరోజు విందులు, స్నేహితులతో గడిపే సమయాల్లో పిజ్జా ఒక అనివార్యమైన భాగంగా మారిపోయింది. ఆధునిక కాలంలో ఆహార పంపిణీ సంస్థల విస్తృతి వల్ల పిజ్జా కేవలం నిమిషాల వ్యవధిలో ఇంటికే చేరుతుండటం దీని విక్రయాలు పెరగడానికి ఒక ముఖ్య కారణం. గృహ వినియోగంలో కూడా పిజ్జా తయారీ ఒక సరదా ప్రక్రియగా మారింది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత అమెరికన్ సైనికులు ఇటలీ నుండి తిరిగి వస్తూ ఈ రుచిని తమ దేశానికి తీసుకువెళ్లడంతో పిజ్జా ప్రపంచవ్యాప్త వ్యాప్తి ప్రారంభమైంది.
ఆహార శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం ప్రకారం పిజ్జాలోని పిండి పదార్థాలు, కొవ్వులు, లవణాల సమ్మేళనం మానవ మెదడుకు ఒక రకమైన తృప్తిని ఇస్తుంది. రుచి పరంగా ఇది ప్రపంచాన్ని జయించినప్పటికీ, ఆరోగ్య పరంగా దీనిని పరిమితంగా తీసుకోవాలని వైద్యులు సూచిస్తుంటారు. ప్రపంచంలోని ఏ మూలకు వెళ్లినా సులభంగా లభించే, అందరి నాలుకలపై నర్తించే ఏకైక రుచి పిజ్జా మాత్రమే అనడంలో సందేహం లేదు. రంగులు, రుచులు, సంస్కృతులు వేరైనా, పిజ్జా పట్ల ఉన్న మక్కువ మాత్రం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏకత్వంగా కనిపిస్తుంది. ఆహార చరిత్రలో ఒక సామాన్య వంటకం ప్రపంచ రికార్డుల స్థాయికి చేరడం విశేషం. దీని తయారీలో ఉపయోగించే జున్ను రకాలు, సాస్ వైవిధ్యం పిజ్జాను ఎప్పటికీ కొత్తగా ఉంచుతాయి. వందల ఏళ్ల చరిత్ర కలిగిన ఈ వంటకం ఆధునిక కాలంలో కూడా తన ఆధిపత్యాన్ని కొనసాగిస్తోంది. పర్యాటక రంగంలో కూడా పిజ్జా ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలుస్తోంది. ఇటలీ వెళ్లే పర్యాటకులు అక్కడి ప్రామాణికమైన పిజ్జా రుచి చూడకుండా తిరిగి రారు. మానవ ఆహార చరిత్రలో పిజ్జా ఒక మరుపురాని అధ్యాయం.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
