ప్రొఫెసర్. విశ్వేశ్వర రావు చెనమల్లు*
తమిళనాడులోని కల్పక్కం అణు కేంద్రం వద్ద నిర్మించిన *ప్రోటోటైప్ ఫాస్ట్ బ్రీడర్ రియాక్టర్ భారత అణుశక్తి చరిత్రలో ఒక కీలక మైలురాయిగా నిలిచింది. దేశ మహా శాస్త్రవేత్త హోమీ జహంగీర్ భాభా కలగన్న శక్తి స్వావలంబన లక్ష్యం ఈ విజయంతో మరింత దగ్గరైంది. పి ఎఫ్ బి ఆర్ విజయవంతంగా ‘క్రిటికాలిటీ’ దశను చేరుకోవడం ద్వారా అణు విచ్ఛిత్తి ప్రక్రియను నియంత్రితంగా ప్రారంభించింది.
*అణు ప్రక్రియలో కీలక మైలురాయి*
‘క్రిటికాలిటీ’ అనేది అణు రియాక్టర్లో జరిగే ఫిషన్ ప్రక్రియ సుస్థిరంగా కొనసాగుతున్న దశ. ఈ దశలో రియాక్టర్ స్వయం నియంత్రణలో ఉండి, నిరంతరాయంగా శక్తిని ఉత్పత్తి చేయగలదు. పి ఎఫ్ బి ఆర్ ఈ దశను చేరుకోవడం అంటే, అది త్వరలో విద్యుత్ ఉత్పత్తికి సిద్ధమవుతుందనే అర్థం.
*ఫాస్ట్ బ్రీడర్ టెక్నాలజీ ప్రత్యేకతలు*
సాధారణంగా ప్రపంచంలో ఎక్కువగా ఉపయోగించే రియాక్టర్లు థర్మల్ రియాక్టర్లు. కానీ పి ఎఫ్ బి ఆర్ ఒక ఫాస్ట్ బ్రీడర్ రియాక్టర్. దీని ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, ఇది వినియోగించిన ఇంధనంతో పాటు అదనంగా కొత్త ఇంధనాన్ని (ప్లుటోనియం) ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇందులో నీటికి బదులుగా ‘ద్రవ సోడియం’ను కూలెంట్గా ఉపయోగించడం ద్వారా వేడి వేగంగా నియంత్రించబడుతుంది. ఈ ప్రాజెక్టును భావినీ నిర్మించగా, సాంకేతిక సహకారం ఇందిరా గాంధీ అణు పరిశోధన కేంద్రం అందించింది.
*భారత్ అణు వ్యూహంలో పెద్ద ముందడుగు*
భారత్ రూపొందించిన మూడు దశల అణు కార్యక్రమంలో పి ఎఫ్ బి ఆర్ రెండో దశకు ప్రతీక. మొదటి దశలో యురేనియం వినియోగం జరుగుతుండగా, రెండో దశలో ప్లుటోనియం ఆధారిత ఫాస్ట్ బ్రీడర్ రియాక్టర్లు ఉపయోగిస్తారు. ఈ విజయంతో మూడో దశ అయిన థోరియం ఆధారిత శక్తి ఉత్పత్తికి మార్గం సుగమమైంది.
*థోరియం శక్తితో భవిష్యత్ భద్రత*
ప్రపంచంలోని థోరియం నిల్వల్లో సుమారు 25% భారత్ వద్ద ఉన్నాయి. ఈ వనరులను వినియోగించడానికి పి ఎఫ్ బి ఆర్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. థోరియాన్ని నేరుగా ఇంధనంగా ఉపయోగించలేనప్పటికీ, ఈ రియాక్టర్లు దానిని వినియోగించగలిగే రూపంలోకి మార్చగలవు. దీని వల్ల రాబోయే శతాబ్దాల పాటు శక్తి భద్రత సాధ్యమవుతుంది.
*ప్రపంచ వేదికపై భారత్ ప్రతిష్ట*
ఫాస్ట్ బ్రీడర్ టెక్నాలజీని వాణిజ్య స్థాయిలో అమలు చేసిన దేశాలలో భారత్ రెండో స్థానంలో నిలిచింది. రష్యా తర్వాత ఈ ఘనత సాధించడం విశేషం. ఇతర అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ఇంకా ఈ సాంకేతికతపై పరిశోధనలు కొనసాగిస్తుండగా, భారత్ దీనిని విజయవంతంగా అమలు చేయడం గర్వకారణం.
*ప్రజలకు లభించే ప్రయోజనాలు*
పి ఎఫ్ బి ఆర్ ద్వారా దేశానికి చౌకైన, నిరంతర విద్యుత్ అందుబాటులోకి వస్తుంది. ఇది పర్యావరణహిత శక్తి కావడంతో కార్బన్ ఉద్గారాలు తగ్గుతాయి. అలాగే బొగ్గు, చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడే పరిస్థితి తగ్గుతుంది. ఇది దేశ ఆర్థికాభివృద్ధికి కూడా దోహదపడుతుంది.
చౌకైన మరియు నిరంతర విద్యుత్ సరఫరా
పర్యావరణానికి హానికరం కాని గ్రీన్ ఎనర్జీ
బొగ్గు, చమురు దిగుమతుల తగ్గింపు
కార్బన్ ఉద్గారాల తగ్గింపు ద్వారా వాతావరణ మార్పులకు ఎదురీత
*భవిష్యత్కు బలమైన పునాది*
పి ఎఫ్ బి ఆర్ విజయంతో భారత్ అణుశక్తి రంగంలో కొత్త అధ్యాయాన్ని ప్రారంభించింది. రాబోయే కాలంలో మరిన్ని ఫాస్ట్ బ్రీడర్ రియాక్టర్లు నిర్మించే అవకాశాలు ఉన్నాయి. ఇది దేశాన్ని శక్తి రంగంలో స్వయం సమృద్ధి దిశగా నడిపిస్తుంది.
పి ఎఫ్ బి ఆర్ ‘క్రిటికాలిటీ’ సాధన కేవలం సాంకేతిక విజయం మాత్రమే కాదు, ఇది భారత శాస్త్రసాంకేతిక ప్రతిభకు, శక్తి భద్రతకు, మరియు స్వావలంబన లక్ష్యానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
