ప్రపంచ చరిత్రలో సామూహిక విందులు కేవలం ఆహారాన్ని పంచుకోవడం మాత్రమే కాకుండా ఒక దేశపు సంస్కృతికి సామాజిక ఐక్యతకు ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయి. ప్రపంచంలోనే అత్యధిక మంది ప్రజలు ఒకే సమయంలో ఒకే వేదికపై లేదా ఒకే ఉత్సవంలో పాల్గొని భోజనం చేసిన సందర్భాలు కొన్ని అపురూపమైన విజయాలను నమోదు చేశాయి. ఇటువంటి అతిపెద్ద విందుల గురించి ప్రస్తావించినప్పుడు భారతదేశంలోని అమృత్సర్ స్వర్ణ దేవాలయంలో జరిగే నిత్య అన్నదాన సేవను ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద నిరంతర విందుగా పరిగణించవచ్చు. ఇక్కడ కుల మత వర్గ విభేదాలు లేకుండా ప్రతిరోజూ సుమారు ఒక లక్ష మందికి పైగా భక్తులు ఉచితంగా భోజనం చేస్తారు. ఏదైనా ప్రత్యేక పండుగ రోజుల్లో ఈ సంఖ్య రెండు లక్షలకు కూడా చేరుకుంటుంది. దశాబ్దాలుగా ఎటువంటి ఆటంకం లేకుండా సాగుతున్న ఈ సేవా కార్యక్రమం మానవత్వానికి ఒక గొప్ప నిదర్శనం. ఇక్కడ భోజనం తయారు చేసే వంటశాలలు వడ్డించే విధానం క్రమశిక్షణతో కూడి ఉంటుంది. స్వచ్ఛందంగా వచ్చే సేవకులే ఈ పనులన్నీ నిర్వహించడం విశేషం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక మంది పర్యాటకులు ఈ వింతను చూడటానికి తరలివస్తుంటారు.
చారిత్రాత్మకమైన ఒకే ఒక్క భారీ విందు విషయానికి వస్తే పందొమ్మిది వందల సంవత్సరంలో ఫ్రాన్స్ రాజధాని పారిస్లో జరిగిన నగర పాలక ప్రతినిధుల విందు ప్రపంచ చరిత్రలో నిలిచిపోయింది. పారిస్ ప్రదర్శన సందర్భంగా అప్పటి ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఎమిలే లౌబెట్ ఈ భారీ విందును ఏర్పాటు చేశారు. ఈ విందుకు ఫ్రాన్స్ దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న సుమారు ఇరవై రెండు వేల తొమ్మిది వందల ముప్పై ఎనిమిది మంది నగర పాలక ప్రతినిధులు హాజరయ్యారు. పారిస్లోని ఉద్యానవనాల్లో భారీ గుడారాల కింద ఈ భోజన ఏర్పాట్లు చేశారు. అతిథులందరూ ఒకేసారి భోజనం చేయడానికి కిలోమీటర్ల పొడవైన బల్లలను ఏర్పాటు చేయడం ఆ కాలంలో ఒక సంచలనం. ఈ విందు నిర్వహణ కోసం వందలాది మంది వంటవారు వేలాది మంది వడ్డించే సిబ్బంది పగలు రాత్రి శ్రమించారు. ఆహార పదార్థాల రవాణా కోసం సైకిళ్లను వినియోగించడం ఆనాటి ప్రత్యేకత. ఇది అప్పట్లో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద అధికారిక విందుగా గుర్తింపు పొందింది. ఆనాటి పారిస్ నగర వీధులు విందు విశేషాలతో కిక్కిరిసిపోయాయి.
మరో భారీ విందు నమోదు ఫిలిప్పీన్స్ దేశానికి చెందిన ఒక ఉత్సవం పేరిట ఉంది. అక్కడ ఒకేసారి వేలాది మంది ప్రజలు సుమారు నాలుగు కిలోమీటర్ల పొడవైన బల్లపై కూర్చుని భోజనం చేసి ప్రపంచ స్థాయి గుర్తింపు పొందారు. మెక్సికో ఇతర పాశ్చాత్య దేశాలలో కూడా భారీ బహిరంగ విందులు నిర్వహించడం ఒక సంప్రదాయంగా వస్తోంది. అయితే భక్తుల రద్దీ సామూహిక భోజనాల పరంగా చూస్తే భారతదేశంలోని కుంభమేళా అగ్రస్థానంలో నిలుస్తుంది. కుంభమేళా సమయంలో జరిగే అన్నదాన కార్యక్రమాల్లో కోట్ల మంది ప్రజలు పాల్గొంటారు. ఒక నిర్దిష్టమైన ప్రదేశంలో కాకపోయినా ఒకే ఉత్సవ పరిధిలో ఇంత భారీ స్థాయిలో భోజనాలు జరగడం ప్రపంచంలో మరెక్కడా కనిపించదు. ఇక్కడ ప్రతిరోజూ లక్షలాది మందికి వివిధ ఆశ్రమాల్లో భోజన వసతి కల్పిస్తారు. అక్షయ పాత్ర వంటి సంస్థలు కూడా సామూహిక భోజన పథకాలను సమర్థవంతంగా నిర్వహిస్తున్నాయి. పాఠశాల విద్యార్థుల కోసం మధ్యాహ్న భోజన పథకం కింద భారతదేశంలో కోట్లాది మందికి భోజనం అందించడం కూడా ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆహార కార్యక్రమాలలో ఒకటిగా చెప్పవచ్చు.
ఆధునిక కాలంలో సాంకేతికత నిర్వహణ సామర్థ్యం పెరగడం వల్ల ఇటువంటి భారీ విందులు ఏర్పాటు చేయడం సులభతరమైంది. ఏదైనా ఒక సామాజిక లక్ష్యం కోసం లేదా కొత్త రికార్డు సృష్టించడం కోసం వేలాది మందిని ఒకే చోట చేర్చి భోజనం పెట్టడం నేడు ఒక అలవాటుగా మారింది. రెండు వేల పదహారులో భారతదేశంలోని అహ్మదాబాద్లో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో సుమారు పద్దెనిమిది వేల మందికి పైగా ప్రజలు ఒకేసారి భోజనం చేసి తమ పేరును నమోదు చేసుకున్నారు. ఇటువంటి విందుల నిర్వహణలో పరిశుభ్రతను పాటించడం ఆహారం వృథా కాకుండా చూడటం అతిపెద్ద సవాలు. ఆహార పదార్థాల తయారీ కోసం భారీ యంత్రాలను అత్యాధునిక వంటశాలలను ఉపయోగిస్తారు. విందు ముగిసిన తర్వాత వ్యర్థాల నిర్వహణ కూడా క్రమశిక్షణతో కూడిన పద్ధతిలో జరుగుతుంది. ప్లాస్టిక్ రహిత విందులను నిర్వహించడం పట్ల నేడు అవగాహన పెరుగుతోంది.
అతిపెద్ద విందులు అనేవి కేవలం ఆహారానికి సంబంధించినవి మాత్రమే కావు అవి మనుషుల మధ్య సామరస్యాన్ని పెంచుతాయి. స్వర్ణ దేవాలయంలోని అన్నదాన సేవ వంటి నిరంతర విందులు లేదా పారిస్ నగర ప్రతినిధుల విందు వంటి చారిత్రక ఘట్టాలు మానవ చరిత్రలో చెరగని ముద్ర వేశాయి. ప్రపంచంలో కోట్లాది మంది ఆకలితో అలమటిస్తున్న తరుణంలో ఇటువంటి భారీ అన్నదాన కార్యక్రమాలు సామూహిక విందులు ఆకలిని తీర్చడమే కాకుండా దాతృత్వ గుణాన్ని చాటిచెబుతాయి. రంగులు రుచులు వేరైనా అందరూ కలిసి ఒకే పంక్తిలో కూర్చుని భోజనం చేయడం వల్ల కలిగే ఆనందం ఐక్యత భావన వెలకట్టలేనిది. ఈ భారీ విందులు భవిష్యత్తు తరాలకు కూడా స్ఫూర్తినిస్తూ సామాజిక బాధ్యతను గుర్తుచేస్తూనే ఉంటాయి. మనిషి ఆకలి తీర్చడం అనేది అన్ని దానాల కంటే మిన్న అని మన పురాణాలు కూడా చెబుతున్నాయి. సామూహిక విందుల ద్వారా మనుషుల మధ్య సామాజిక అంతరాలు తొలగిపోతాయి. ఇది సమాజంలో శాంతికి సహజీవనానికి దారి తీస్తుంది. ప్రతీ విందు ఒక కొత్త స్నేహానికి ఒక కొత్త ఆలోచనకు పునాది వేస్తుంది.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
