భారతీయ సాహితీ రంగంలో అత్యధిక విక్రయాలు సాధించిన పుస్తకాల గురించి చర్చించినప్పుడు మనకు భగవద్గీత రామాయణ మహాభారతాల వంటి ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు ముందుగా కనిపిస్తాయి. అయితే ఆధునిక కాలంలో వాణిజ్యపరంగా అత్యధికంగా అమ్ముడైన పుస్తకాల జాబితాను పరిశీలిస్తే అమిష్ త్రిపాఠి రచించిన ‘శివ త్రయం’ శ్రేణి మొదటి వరుసలో నిలుస్తుంది. ప్రత్యేకించి ఈ శ్రేణిలోని మొదటి పుస్తకమైన ‘ది ఇమ్మోర్టల్స్ ఆఫ్ మెలుహా’ భారతీయ పుస్తక విక్రయాల చరిత్రలో అరుదైన రికార్డులను సృష్టించింది. ఒక అంచనా ప్రకారం ఈ శ్రేణి పుస్తకాలు ఇప్పటి వరకు డెబ్బై లక్షలకు పైగా ప్రతులు అమ్ముడై అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన ఆధునిక భారతీయ రచనలుగా గుర్తింపు పొందాయి. పురాణాల్లోని దైవత్వాన్ని మానవీయ కోణంలో ఆవిష్కరించడం వల్ల ఈ రచనలు పాఠకులను విపరీతంగా ఆకర్షించాయి. అమిష్ త్రిపాఠి ఈ పుస్తకాన్ని రెండు వేల పదిలో మొదట స్వయంగా ప్రచురించారు. అనేక ప్రచురణ సంస్థలు ఈ కథను తిరస్కరించినప్పటికీ పాఠకులు దీనిని బ్రహ్మాండంగా ఆదరించారు. భారతీయ పురాణాలను సామాజిక అంశాలతో ముడిపెట్టి సమకాలీన శైలిలో వివరించడం ఈ పుస్తక విజయానికి ప్రధాన కారణంగా నిలిచింది. ఒక సాధారణ మానవుడు తనలోని అంతర్గత శక్తుల ద్వారా ఎలా దైవంగా మారతాడు అనే అంశాన్ని రచయిత అద్భుతంగా చిత్రీకరించారు. ఈ పుస్తకం తెలుగు సహా పందొమ్మిదికి పైగా భారతీయ అంతర్జాతీయ భాషలలోకి అనువదించబడింది. సాధారణంగా భారతీయ ఆంగ్ల సాహిత్యం అంటే కేవలం నగరాలకే పరిమితం అనే ముద్రను చెరిపివేస్తూ ఈ పుస్తకం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని పాఠకులను కూడా ఆకట్టుకుంది.
మరోవైపు భారతీయ విక్రయాల చరిత్రలో చేతన్ భగత్ రచించిన పుస్తకాలు కూడా భారీ సంఖ్యలో అమ్ముడయ్యాయి. ఆయన రాసిన ‘ఫైవ్ పాయింట్ సంవన్’ టూ స్టేట్స్ ‘వన్ నైట్ అట్ ది కాల్ సెంటర్’ వంటి నవలలు యువతను విశేషంగా ఆకర్షించాయి. ఆయన పుస్తకాలు కోటి ప్రతులకు పైగా అమ్ముడైనట్లు కొన్ని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. చేతన్ భగత్ శైలి చాలా సరళంగా ఉండటం సామాన్యుల జీవితాలకు దగ్గరగా ఉండే కథాంశాలను ఎంచుకోవడం వల్ల ఆయన పుస్తకాలు విపరీతమైన విక్రయాలు సాధించాయి. పాఠకులలో చదివే అలవాటును పెంచడంలో ఆయన రచనలు కీలక పాత్ర పోషించాయి. సినిమాలుగా రూపాంతరం చెందిన ఈ పుస్తకాలు మార్కెట్లో మరింత డిమాండ్ సంపాదించుకున్నాయి. మధ్యతరగతి భారతీయుల ఆశలు ఆకాంక్షలు వైఫల్యాలను తన కథల్లో ప్రతిబింబించడం వల్ల ఆయన అగ్రశ్రేణి రచయితగా ఎదిగారు. ఆంగ్ల భాషా పరిజ్ఞానం తక్కువగా ఉన్న వారు కూడా సులభంగా అర్థం చేసుకునేలా ఆయన రచనలు సాగుతాయి.
ఆధ్యాత్మిక మార్గదర్శక గ్రంథాల విభాగంలో డాక్టర్ ఏపీజే అబ్దుల్ కలాం రచించిన ‘వింగ్స్ ఆఫ్ ఫైర్’ అత్యధిక విక్రయాలు సాధించిన పుస్తకాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. ఈ పుస్తకం భారతీయ యువతకు ఒక గొప్ప ప్రేరణగా మారింది. ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది ప్రతులు అమ్ముడవుతున్న ఈ గ్రంథం భారతదేశంలోని దాదాపు అన్ని ప్రాంతీయ భాషల్లో అందుబాటులో ఉంది. తన జీవిత ప్రయాణాన్ని వివరిస్తూ అబ్దుల్ కలాం అందించిన సందేశం పాఠకులను ఆలోచింపజేస్తుంది. పేదరికం నుండి శాస్త్రవేత్తగా దేశ ప్రథమ పౌరుడిగా ఆయన ఎదిగిన తీరు ప్రతి ఒక్కరినీ ఉత్తేజపరుస్తుంది. విక్రయాల పరంగా చూస్తే ఈ పుస్తకం కేవలం ఒక నవలగానే కాకుండా ప్రతి ఒక్కరి ఇంట్లో ఉండాల్సిన గ్రంథంగా ప్రాచుర్యం పొందింది. కేవలం భారతదేశంలోనే కాకుండా ఇతర దేశాలలో కూడా ఈ పుస్తకానికి విపరీతమైన ఆదరణ లభించింది.
సుధా మూర్తి రచించిన పుస్తకాలు కూడా విక్రయాల పరంగా అగ్రస్థానంలో ఉన్నాయి. ఆమె రాసిన పిల్లల కథలు సామాజిక అంశాలపై రాసిన వ్యాసాలు లక్షలాది మంది పాఠకుల హృదయాలను గెలుచుకున్నాయి. ముఖ్యంగా ‘ది వైజ్ అండ్ అదర్ వైజ్’ వంటి పుస్తకాలు భారతీయ సమాజంలోని వాస్తవ పరిస్థితులను కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపిస్తాయి. సాదాసీదా భాషలో గొప్ప జీవన సూత్రాలను చెప్పడం ఆమె ప్రత్యేకత. దీనివల్ల ఆమె పుస్తకాలు అన్ని వయసుల వారికి చేరువయ్యాయి. మహిళా రచయిత్రుల విభాగంలో అత్యధిక విక్రయాలు సాధించిన వారిలో ఆమె పేరు ప్రముఖంగా వినిపిస్తుంది. ఆమె రచనలు విద్యా సంస్థల్లో పాఠ్యాంశాలుగా కూడా గుర్తింపు పొందాయి.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యధికంగా విక్రయించబడుతున్న పుస్తకాల్లో గీతా ప్రెస్ ప్రచురించే భగవద్గీత ప్రథమ స్థానంలో ఉంటుంది. గోరఖ్పూర్లో ఉన్న ఈ సంస్థ గత వంద సంవత్సరాల్లో పదిహేను కోట్లకు పైగా భగవద్గీత ప్రతులను అతి తక్కువ ధరకు విక్రయించింది. ఇది ఒక వాణిజ్య ప్రచురణ కాకపోయినప్పటికీ భారతీయ పుస్తక విక్రయాల చరిత్రలో సాటిలేని రికార్డుగా మిగిలిపోతుంది. కేవలం భగవద్గీత మాత్రమే కాకుండా రామచరిత మానస్ వంటి ఇతర ధార్మిక గ్రంథాలను కూడా కోట్లాది సంఖ్యలో వీరు ప్రజలకు చేరువ చేశారు. ఏ విధమైన లాభాపేక్ష లేకుండా సాగుతున్న ఈ ప్రచురణా యజ్ఞం భారతీయ సంస్కృతిని కాపాడటంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.
ప్రస్తుత కాలంలో డిజిటల్ పుస్తకాలు శ్రవణ పుస్తకాల వినియోగం పెరిగినప్పటికీ భౌతిక రూపంలో ఉన్న పుస్తకాలకు ఆదరణ తగ్గలేదు. భారతదేశంలో పెరుగుతున్న అక్షరాస్యత కొత్త రచయితల రాక వల్ల ప్రచురణా రంగం మరింత విస్తరిస్తోంది. నవలల నుండి వ్యక్తిత్వ వికాస పుస్తకాల వరకు అన్ని విభాగాల్లోనూ విక్రయాలు ఆశాజనకంగా ఉన్నాయి. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో బుకర్ ప్రైజ్ వంటి పురస్కారాలు పొందిన భారతీయ రచయితల పుస్తకాలకు విదేశాల్లోనూ భారీగా విక్రయాలు జరుగుతున్నాయి. అరుంధతీ రాయ్ అరవింద్ అడిగా వంటి వారి రచనలు ప్రపంచ విపణిలో భారతీయ ముద్రను వేశాయి. రచయితల సృజనాత్మకత పాఠకుల అభిరుచి కలిసి భారతీయ ప్రచురణ రంగాన్ని ప్రపంచ స్థాయిలో నిలబెడుతున్నాయి. భారతీయ పుస్తక మార్కెట్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పుస్తక మార్కెట్లలో ఒకటిగా ఎదగడానికి ఈ విక్రయాలే నిదర్శనం. ఆధునిక సాంకేతికత అందుబాటులోకి వచ్చినా పుస్తకం అందించే అనుభూతి సాటిలేనిదని పాఠకులు నిరూపిస్తున్నారు.
(సి.హెచ్.ప్రతాప్)
